Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2018/2046 K.2019/5241

Taraflar arasındaki tazminat davasının bozmaya uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, taraflar arasında 06.01.2009 tarihinde 5 yıl süreli LPG Otogaz Bayilik Sözleşmesi imzalandığını, davalının aynı tarihli satış taahhütnamesi de imzaladığını, davalının 13.09.2010 tarihli ihtarname ile bayilik sözleşmesini feshetmesinin haksız olduğunu, davacının 17.09.2010 tarihli cevabı ihtarında süresi dolmadan yapılan feshin haksız olduğunu, davalının süresinden önce haksız feshi nedeniyle müvekkilinin mahrum kaldığı kârın 330.431.33 TL olduğunu, sözleşmenin 39. maddesi gereğince davalının 68.265.60 USD cezai şart ödemesi gerektiğini ileri sürerek şimdilik 20.000 TL kar mahrumiyeti ve 20.000 TL cezai şart bedelinin 14.09.2010 fesih tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini talep etmiştir..

Mahkemece, yapılan yargılama, toplanan deliller, benimsenen bilirkişi kurulu raporuna göre; davalının bayilik sözleşmesini süresi dolmadan önce haksız olarak feshettiği davacının cezai şart ve kar mahrumiyeti talebinin yerinde olduğu gerekçeleri ile davanın kabulüne 20.000 TL kar mahrumiyeti tazminatı ile 20.000 TL cezai şart bedeli tazminatının, cezai şart alacağı için dava tarihinden itibaren avans faizi ile kar mahrumiyeti alacağı için sözleşmenin feshedildiği 18.09.2010 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Dairemizin, 05.05.2014 tarihli, 2013/11252 esas sayılı, 2014/8619 karar sayılı ilamında “1- Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve özellikle davalının sözleşmeyi süresinden önce haklı sebep olmaksızın feshettiğinin bir başka ifade ile feshin haksız olduğunun kabulünde isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan öteki temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Taraflar arasındaki sözleşmenin 39. maddesine göre haksız fesih halinde sözleşme eki asgari alım taahhütnamesi de gözetilerek hem kar mahrumiyeti zararı hem de cezai şart istenebileceğinin kabulünde isabetsizlik bulunmamakta ise de, gerek kar mahrumiyeti zararı gerekse ceza şart alacağının hesaplanmasında davacının aynı bölgede aynı şartlarla yeni bir bayilik ilişkisi kurabilmesi için gerekli olan makul süre yönünden bilirkişi incelenmesi yaptırılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken bu yön üzerinde durulmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.” gerekçesiyle bozmaya karar verilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyulmakla, yapılan yargılama ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, EPDK'dan gönderilen davacının dava dışı şirket ile kurmuş olduğu bayilik ilişkisine ilişkin sözleşme incelendiğinde; taraflar arasındaki sözleşmenin 14/09/2010 tarihinde sona erdiği dikkate alındığında, bahse konu sözleşmenin davaya konu bayilik ilişkisi sona ermeden önce imzalandığı ve bayilik ilişkisinin kurulduğu, LPG piyasa lisans yönetmeliğinin 37. maddesi dikkate alındığında, aynı anda bayilik ilişkisi verildiğinde bahse konu bayilik ilişkisinin aynı bölgeye ilişkin olarak kurulduğunun kabulünün mümkün olmadığı,

davalının aynı bölgede kısa süre içerisinde bayilik ilişkisinin kurulduğuna yönelik iddiasının yerinde olmadığı, taraflar arasında 06.01.2009 tarihinde 5 yıl süreli LPG Otogaz Bayilik Sözleşmesi ve aynı tarihli satış taahhütnamesi imzalandığı,

davalının 13.09.2010 tarihli ihtarname ile bayilik sözleşmesini süresi dolmadan önce haksız olarak feshettiği, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gereği davacının cezai şart ve kar mahrumiyetinden kaynaklı zarar talep şartlarının oluştuğu, bozma ilamı kapsamında alınan sektör uzmanı bilirkişi kurulundan alınan ek rapora göre aynı bölgede yeni bir istasyon tesisinin kurulması için gerekli olan makul sürenin 2 yıl olarak tespit edildiği, bu 2 yıllık süre dikkate alınarak cezai şart talebi yönünden gerekli hesaplamanın yapılarak toplamda 40.000 USD cezai şartın hesaplandığı,

yine kar mahrumiyeti yönünden her ne kadar davacı tarafından sözleşme ilişkisi içerisinde satılan miktar üzerinden hesaplama yapılarak talepte bulunulmuş ise de sözleşmede kar kaybının nasıl hesaplanacağı hususunda net bir tespit yapılmadığı dolayısıyla bilirkişi heyeti tarafından davacının kar ortalaması ve davalıya günlük ortalama satış tutarı üzerinden yapılan hesaplamanın hükme esas alınması gerektiği yapılan hesaplamaya göre davacının 20.956,77 TL kar yoksunluğundan kaynaklı zararının bulunduğu,

ancak her iki talep yönünden de taleple bağlı kalınarak kar mahrumiyetinden kaynaklı 20.000,00 TL'nin 14/09/2010 tarihinden, cezai şarttan kaynaklı 20.000,00 TL' nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı doğrultusunda inceleme yapılıp hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, bozmanın kapsamı dışında kesinleşmiş olan yönlere ilişkin temyiz itirazları incelenemeyeceğine göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Mahkemece bozma ilamına uyulmakla alınan bilirkişi raporunda davacının, aynı bölgede, aynı şartlarla, yeni bir bayilik ilişkisi kurabilmesi için gerekli olan makul sürenin 2 yıl olduğu belirtilmiş ise de bu belirleme somut verilere dayalı olmayıp, uzun bir süre olmuştur. Dairemizin emsal uygulamalarına göre, bu süre en fazla 6 aydır. Mahkemece Dairemizin içtihatları gözetilerek bilirkişiden ek rapor aldırılmak suretiyle, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik soruşturma ile karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir