Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2018/2060 K.2019/4869

Taraflar arasında görülen menfi tespit davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

- KARAR -

Davacı şirket vekili, davalı şirket ile aralarında ticari malların alım satımına dayalı olarak ticari ilişki başlatıldığını, davacının 21.07.2014 tarihinde davalıdan 194.817,56 TL cari hesaba dayalı alacağının bulunduğunu, bu alacağın tahsili için 100.000 TL bedelli davadışı şirkete ait bir çeki davalıdan aldığını, davalının bu bedelin ancak 40.000, TL’sini ödeyebileceklerini, geri kalan 60.000 TL’si için kendilerine bir çek verirlerse cari hesap sonunda bütün borca 60.000 TL daha ekleyerek davacıya ödeyeceklerini belirttiğini, bunun üzerine davacının, 20.000 TL, 15.000 TL ve 12.500 TL,

12.500 TL’lik çekleri tanzim ederek davalıya verdiğini belirtmiştir. Sonuç itibariyle davalının, davacıya 94.350,79 TL cari hesaba dayalı borcunun olduğunu, buna ilişkin cari hesap ekstrelerini dilekçe ekinde sunduklarını, cari hesap ekstreleri yanında şimdi de 60.000 TL bedelli çekleri ödemek zorunda kalacak davacının zor duruma düştüğünü belirterek, 4 adet toplam 60.000 TL bedelli çeklerden takas dolayısıyla borçlu olmadıklarının tespitini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davalı şirket ile davacı şirket arasındaki bakiye borcun 40.130,22 TL olduğunu, aralarında yapılan görüşmelerde davalının elinde 100.000 TL bedelli dava dışı şirkete ait çek bulunduğunu, aradaki açığın kapatılması için davacının 100.000 TL’lik çeki alması, davalıya da 60.000 TL bedelli çeklerin verilmesinin kararlaştırıldığını ve bu kararlaştırılan işlemin yapılmasıyla 21.07.2014 tarihinde cari hesap bakiyelerinin sıfırlandığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece toplanan deliller neticesinde, davada hukuki yarar bulunmadığından davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dairemizin 2016/4373 esas, 2016/14569 karar sayılı ve 10.11.2016 tarihli ilamıyla; “Davacının menfi tespit davası açmakta hukuki yararı bulunmaktadır. Mahkemece tarafların iddia ve savunmaları ve mahkemeye sundukları delilleri değerlendirilip işin esasına girilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış mahkeme kararının bozulması gerekmiştir.” gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yargılama yapılarak, alınan rapor ve toplanan deliller neticesinde davalının ticari kayıtlarını belirtilen sürede ibraz etmediğinden davacı şirket kayıtlarına itibar edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu 29.11.2014 vadeli Marmaris Akbank şubesine ait 9080968, 9080967, 9080966, 9080965 numaralı, 60.000 TL bedelli dört adet çekten dolayı davacının borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, kendisi tarafından davalı lehine keşide edilen dört adet çekten dolayı cari hesap alacağına dayalı olarak takas def’ine dayanarak menfi tespit isteminde bulunmuştur. Davalı, dava konusu çeklere dayalı olarak davacıdan bir talepte bulunmayıp, bu çekleri dava dışı kişilere ciro etmiş ve yargılama sırasında bu çekler 3. kişilerce tahsil edilmiştir. Bu itibarla, davacının takas defi'ne dayalı menfi tespit davasının reddi gerekirken kabulü doğru olmamış, hükmün bozulması gerekmiştir. Davacının davasını dayandırdığı cari hesap alacağının ise başka bir davaya konu yapılması halinde, tarafların iddia ve savunmalarının o davada tartışılacağı da açıktır.