Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2018/2340 K.2019/763

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi,gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davacı şirket ile davalı ... Tic. Ltd. Şti. arasında akdedilen 01/12/2011 tarihli tek satıcılık sözleşmesi ile davacının davalı tarafın sözleşmede belirtilen ürünlerinin satışı ve dağıtımını 4 yıllık süre için münhasır olarak tek satıcı olarak üstlendiğini, tek satıcılık sözleşmesinin davalı ... Tic. Ltd.

Şti. tarafından 05/01/2012 tarihinde davalı ...'e devredildiğini, devir sözleşmesine diğer davalılar ... ve ...nin de tek satıcılık sözleşmesinden doğan borç ve yükümlülükler için davacıya karşı müşterek ve müteselsil borçlu ve kefil olduklarını, tek satıcılık sözleşmesinin 02/08/2012 tarihinde davalı ... tarafından tek taraflı feshedildiğini, sözleşmenin 3.5 nolu hükmüne dayandırılarak feshinin haksız ve dayanaksız olduğunu, sözleşmenin 3.5 nolu hükmünün ihlal edilebilmesi için sözleşmenin en az 1 yıldan beri sürüyor olması gerektiğini,

sözleşmenin kurulmasından 9 ay geçmesine rağmen yapılan feshin haksız olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 157.000, TL portföy tazminatı ile 13.000,00 TL yoksun kalınan kâr tazminatı olmak üzere toplam 170.000,00 TL 'nin fesih tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekili, davacı tarafın aralarındaki sözleşme gereği Ağustos 2012 tarihine kadar davalı şirketten 180 MT mal alması gerekirken davalılardan almış olduğu mal toplamının 158 MT olduğunu,davacı tarafın sözleşme gereğince taahhüdünü yerine getirmediğini,üretilen malların kalitesiz olduğu iddialarının gerçek dışı olduğunu, davalının haklı nedenle sözleşmeyi feshetmek zorunda kaldığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, taraflar arasındaki Tek satıcılık sözleşmesinin 3.5 maddesinde asgari alım yükümlülüğünün her ay bazında belirlenmiş olduğu; davalının sözleşmeyi feshedebilmesi için üst üste 6 ay boyunca asgari alım yükümlülüğünün davacı tarafından yerine getirilmemiş olmasının gerekli olduğu,

davalı ...'ün sözleşmeyi fesih tarihi olan 02/08/2012 itibariyle fesih şartlarının henüz doğmadığı,davacının sözleşme ile bağlı kaldığı faaliyet dönemi 1 yıldan az sürmüş olduğundan, TTK 122 maddesinde belirtilen ilkeler çerçevesinde davacının aylık bazda hesaplanan 19.299,34 TL'lik ortalama brüt satış-kâr miktarı portföy tazminatını oluşturduğu, davacı şirketin aynı sektörde ve aynı şartlarda alım faaliyetleri için bir aylık süre yeterli görüldüğü,

davacı şirketin defter kayıtlarına göre tespit edilen ortalama brüt satış kârlılığı miktarı dikkate alınarak aylık yoksun kalınan kâr mahrumiyetinin taleple bağlı kalınarak 13.000 TL talep edilebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1)Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,

2) Davalının aleyhine hükmedilen portföy tazminatı temyizine gelince, TTK 122/5.maddesine göre acentalıkla ilgili denkleştirme kuralları hakkaniyete aykırı düşmedikçe tek satıcılık sözleşmelerine de uygulanır. TTK 122/1-a,b,c maddelerinde denkleştirme tazminatının talep edilme koşulları yer almaktadır.

Somut olayda bu koşulların oluştuğu ve öncelikle davacının yeni müşteri çevresi yaratıldığını,var olan müşterilerle ilişkinin geliştirilip genişletildiğini ve bu müşteriler sebebiyle davalının önemli menfaatler elde ettiği davacı tarafından ispatlanamamıştır.Bu nedenle davacının denkleştirme tazminatı(portföy tazminatı) talep koşulları oluşmadığından davacının bu yönden talebinin reddi gerekirken yazılı şekilde kısmen kabulü doğru görülmemiş ve bozmayı gerektirmiştir.