Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2018/2527 K.2020/75

Taraflar arasında görülmekte olan itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesinde yapılan yargılaması sonunda verilen kararın davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi tarafından verilen davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin hükmün süresi içinde davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davacı banka ile dava dışı ... İnş. Turz. Maden Hayv. Tar. Gıd. San. Tic. Ltd. Şti arasında akdedilen genel kredi sözleşmesini davalıların müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak imzaladıklarını, kredilerin geri ödenmesinde sorunlar yaşanması, asıl borçlu tarafından iflasın ertelenmesine ilişkin dava açılması ve borçlular hakkında yüksek meblağlı kamu haczi gelmesi üzerine davacı banka tarafından hesabın katedilerek davalılar hakkında teminat mektubu ve çek yaprak bedeli sorumluluk bedeli olan gayrinakdi alacakların deposu talepli icra takibi başlatıldığını, takibe davalılar tarafından itiraz edildiğini ileri sürerek itirazın iptali ile % 20 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, davacı banka tarafından davalılar aleyhine başlatılan icra takibine icra takibinin tebliğ tarihi itibariyle davacı banka ile hesap mutabakatı sağlanmadığından ve borçlu olunan miktarın tam, kesin, açık ve anlaşılır şekilde belli olmadığından haklı ve zorunlu sebepler ile itiraz edildiğini, davalıların alacaklı bankanın borçlusu olmayıp kefili olduklarını, asıl borçlu şirket hakkında iflas erteleme davası açıldığını, bu dosyada verilen tedbir kararı bulunduğunu, açılan takibin asıl borçlu yönünden iptal edildiğini, takip konusu edilen borç miktarını kabul etmediklerini belirterek davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacı bankanın takip tarihi itibariyle 10.500,00 TL gayrinakdi çek depo bedeli, 267.200,00 TL' de teminat mektubu depo bedeli talep edebileceği, icra takibinden sonra çeklerin bankaya iade edildiği, bu sebeple çekler yönünden takibin konusunun kalmadığı, yine icra takibinden sonra 28/04/2016 tarihinde teminat mektuplarından 33.700,00 TL' lik bölümünün iade edildiği, bu bölüm yönünden de takibin konusunun kalmadığı, asıl borçlu şirketin mevduat hesabında 15.073,03 TL miktarın bulunduğu,

bu miktarın da deposu talep edilen teminat mektubu bedelinden mahsubunun gerektiği ayrıca davacı banka tarafından dava dışı ...' in mevduat hesabına 900,23 TL' lik kredi tahsilatının iadesinin gerektiği ve bu miktarında davalıların depo sorumluluk bedelinden düşülmesinin gerektiği, bu durumda davalıların 28/04/2016 tarihi itibariyle depo sorumluluk miktarının 217.529,74 TL tutarında bulunduğu, davalıların bu miktar üzerinden yaptıkları itirazın yerinde olmadığı,

bu miktarın alacaklı bankada açılacak bir hesaba depo edilmesi suretiyle takibin devamının gerektiği, alacak gayrinakdi alacak olduğundan icra inkar tazminatının hüküm altına alınamayacağı, ayrıca davacı tarafça icra takibinde ihtiyati haciz vekalet ücreti adı altında talepte bulunulduğu ancak ihtiyati haciz ücretinin icra gideri olarak icra müdürlüğünce nazara alınmasının gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hükme karşı davalılar vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge adliye mahkemesince, kredi sözleşmesi hükümleri gereğince davalıların davacı banka tarafından asıl borçluya açılan kredilerden dolayı kredinin açılma şekli ve nev'ine göre sözleşmede yer alan tüm hususlardan da sorumlu olacağının düzenlendiğini, teminat mektubunun mevzuatımızda ayrıca ve açıkça düzenlenmemiş olmakla birlikte gayri nakdi kredi niteliğinde olduğu,

öte yandan çek mevzuatı uyarınca çeklerin keşide edildiği hesabın açıldığı bankaca çekin karşılığı çıkmadığı hallerde çek yaprağı başına ödenmesi zorunlu karşılık, hesap sahibi ile muhatap banka arasında çek defterinin teslimi sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir gayrinakdi kredi sözleşmesi hükmünde olduğu, davacı bankanın sözleşmenin verdiği yetki uyarınca kullandırmış olduğu gayrinakdi kredilerin karşılığının depo edilmesini istediği, bankanın bu talebinde riskin gerçekten olup olmadığını kanıtlamak ve neden gösterme zorunluluğunun olmadığı dolayısıyla davacı kredi kullandıran bankanın talebinde bir yanlışlık görülmediği,

ayrıca davalıların istinaf sebebi olarak gösterdikleri hesaplarındaki zarara ilişkin hususların bu davanın konusu olmadığı gerekçesiyle davalılar vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiş, hüküm davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davalılar dava dışı kredi müşterisinin kefilleri olup, imzaladıkları sözleşmede gerçekleşecek nakit borç nedeniyle kefaletleri söz konusudur. Gayrinakdi kredilerin nakde dönüşme riski nedeniyle bedelinin bankaya nakit olarak depo edilmesi talebi ilave teminat borcuna dayanmakta olup bu sorumluluk sadece kredi müşterisine aittir. Bu bakımdan sözleşme hükümlerinin yanlış yorumlanarak kefillerin ilk derece mahkemesince sorumlu tutulmaları ve istinaf mahkemesince de ilk derece mahkemesi kararının benimsenmesi doğru olmamış, istinaf mahkemesinin kararının bozulması gerekmiştir.