Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2018/2794 K.2018/5572

Taraflar arasındaki menfi tespit davası hakkında ilk derece mahkemesinden verilen davanın kabulüne yönelik hükme karşı davalı ... Factoring Hiz. A.Ş vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması sonucunda ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi tarafından verilen davalı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine yönelik kararın süresi içinde davalı ... Hiz. A.Ş vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davacı ile davalı ... arasında 09/07/2014 tarihli kumaş anlaşması ile kumaş satımı hususunda anlaştıklarını, kumaş teslimi karşılığında çeklerin davacı ...'e teslim edildiğini, anılan sözleşme uyarınca, teslimi gereken malların müvekkiline teslim edilmediğini, bu malların teslim edilmemesine karşın çeklerin bazı faktoring şirketlerine ve bankalara devir ve teslim edildiğini, davalı tarafa teslim edilmiş ve davalı ... şirketine devir edilmiş olan ... Bankası 3271163 nolu 30/09/2014 keşide tarihli 50,000,00 TL tutarlı çekin bedelsiz kaldığının tespiti ve müvekkil şirketin davalılara borçlu olmadığının tespitine, vekalet ücreti ile mahkeme masraflarının davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Hiz. A.Ş vekili, diğer davalı ... ile aralarındaki faktoring sözleşmesi gereğince tüm yükümlülüklerini yerine getirdiklerini ve iyi niyetli hamil olduklarını, davacının ticari ilişkiden kaynaklı def'ilerin müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde, davalı ...'ün aldığı çeke karşılık davacıya kumaş anlaşmalarına göre teslim etmesi gereken malları teslim etmediğinin sabit olduğu, dolayısıyla davacının davalı ...'e borçlu olmadığının ve tahsil edilen bedelin istirdadının gerektiği, davacının bedelsizlik def'ini davalı ... şirketine karşı ileri sürmesi mümkün olduğundan davanın her iki davalı yönünden de kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı ... Hiz. A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince yapılan yargılıma neticesinde, faktoring işleminin tarafları olan müşteri (firma), faktoring şirketi (faktor) ve borçlu arasındaki ilişkiler açısından 6361 sayılı Kanun'un 9/2 ve buna bağlı olarak 6098 sayılı TBK'nın 188/1. maddeleri hükmünün uygulanması gerekmektedir.

6098 sayılı TBK'nun 188/1 maddesine göre, ''Borçlu, devri öğrendiği sırada devredene karşı sahip olduğu savunmaları, devralana karşı da ileri sürebilir.'' Somut olayda mahkemece dava konusu çek yönünden ... tarafından dava konusu çek karşılığında davacıya mal teslim edilmediğini böylece çeklerin karşılıksız kaldığını kabul etmiştir.

Davalı ... tarafından istinaf yoluna başvurulmamış ve davacının dava konusu çek nedeniyle davalı ...'e borçlu olmadığı yönünden kararın kesinleştiği, 6098 sayılı TBK'nun 188/1. maddesi uyarınca, borçlu malların teslim edilmediği savunmasını temlik alan durumundaki faktoring şirketine karşı da ileri sürebileceği, 6361 sayılı Kanun'un 9/3 maddesi hükmü, faktoring işleminin yukarıda belirtilen tarafları dışındaki kambiyo borçluları bakımından uygulanacak bir hükümdür.

Somut olayda ise, taraflar faktoring işleminin içinde yer aldıklarından ve faktoring işleminin tarafları dışında kalan sırf kambiyo borçlusu durumunda herhangi bir kişi mevcut olmadığından olayda 6361 sayılı Kanun'un 9/3 maddesi hükmünün uygulanabilirliği bulunmadığı gerekçesiyle davalı factoring vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm davalı ... Hiz. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.