Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2018/2819 K.2020/485

Taraflar arasındaki menfi tespit davası hakkında ilk derece mahkemesinde yapılan yargılaması sonunda verilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması sonucunda Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi tarafından verilen davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine yönelik kararın davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davalı tarafından dava dışı borçlulardan ... Değer hakkında başlatılan icra takibinde borçlunun davacı firmadan 59.015,96 TL tutarındaki hak ve alacağının haczi amacı ile bir, iki ve üçüncü haciz ihbarnamelerinin gönderildiğini, davacı ile dava dışı borçlu ... arasında ... inşaatının anahtar teslimi yapılması hususunda anlaşıldığını, sözkonusu işin haciz ihbarnamerinin davacı şirkete tebliğinden önce bitirilip bedelinin ödendiğini belirterek, davacının haciz ihbarnameleri nedeniyle borcunun olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacı ile borçlu ... ve dava dışı iki şirketin muvazaalı hareket ettiklerini, gerçekte ödeme yapılmadığı halde ödeme yapılmış gibi işlemlerin yapıldığını, bu firma ve kişilerin pek çok kişiyi bu şekilde hareket ederek mağdur ettiklerini, davacıya gönderilen haciz ihbarnamelerinin usulüne uygun tebliğ edildiğini, davacının usulüne uygun itiraz etmediğini ve davanın açılmasına sebebiyet verdiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, yapılan yargılama ve benimsenen bilirkişi ek raporuna göre, davacı şirket ile ... arasında ticari ilişki olduğu, davacı şirketin 2015 yılı ticari defterlerine göre ... 531.981,33 TL olan çeklerin keşide edildiği, her ne kadar çek bir ödeme aracı olarak kabul edilse de, banka yazısında çeklerin bedelinin ödenmediğinin belirtildiği, davacının hesabından çekler nedeniyle yapılmış bir ödeme bulunmadığının sabit olduğu, ödenmeyen çekler nedeniyle borcun sona erdiğinden bahsedilemeyeceği, çeklerin ibraz süreleri de geçmiş olmakla kambiyo senedi vasfını kaybettikleri, bu nedenle davacının halen icra dosyasının asıl borçlusuna borcunun bulunduğunun kabulü gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge adliye mahkemesince, davacı ile dava dışı borçlu ... arasında ticari ilişki bulunduğu, davacının toplamda 1.863.961,25 TL tutarında ödeme yaptığını iddia ettiği, alınan bilirkişi raporu kapsamında, davacı tarafından dava dışı borçluya 531.981,33 TL tutarında 4 adet çek verilmek suretiyle borçların kapatıldığı, ancak daha sonra mahkemece yapılan inceleme sonucunda, değinilen çeklerin bankaya ibraz edilmediğinin anlaşıldığı,

her ne kadar davacı tarafça, bilirkişi kök ve ek raporları arasında çelişki olduğu ve dava dışı borçlunun temel ilişkiye dayanarak davacıdan talepte bulunabileceği ileri sürülmüşse de, bilirkişi kök ve ek raporlarının çeklerin ibraz edilip edilmediği yönündeki bilgilere göre farklılık arzettiği, buna göre bilirkişi ek raporunun çeklerin bankaya ibraz edilmediğinin anlaşılması üzerine düzenlendiği ve aralarında çelişki bulunmadığı,

mevcut durum itibariyle davacının birinci haciz ihbarnamesinin tebliğinden önce dava dışı borçluya borcunun bulunduğu ve bu suretle İİK'nun 89. maddesi gereğince davacının davasının reddinin gerektiği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve özellikle davacının borcunu ödemek için davalıya verdiği ancak bankaya ibraz edilmediği için tahsil edilmediği anlaşılan çeklerden dolayı daha sonra sebepsiz zenginleşme sebebine dayalı olarak takip veya dava ile karşılaştığı takdirde işbu karara bağlı olarak icra dosyasına yapmak zorunda olduğu alacağı ödediğini kanıtlamak suretiyle sebepsiz zenginleşmediğini de kanıtlamasının mümkün olmasına göre,