Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2018/3343 K.2019/5309

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekili ve katılma yolu ile davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

- KARAR -

Davacı, davalı tarafından aleyhine yürütülen Bakırköy 1. İcra Müdürlüğü'nün 2006/4103 sayılı dosyasında borcun sebebi olarak karzen ifadesinin belirtildiğini, davalıya borçlu olmadığını, davalının iddia ettiği karz ilişkisinin 6 aylık zamanaşımına tabi olduğunu ve zamanaşımı süresinin dolduğunu, davalının alacak belgesine sahip olmadığını ileri sürerek, takip nedeniyle davalıya borçlu bulunmadığının tespitini ve davalının % 40 kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, alacak zamanaşımının 10 yıl olduğunu ve alacaklarının zamanaşımına uğramadığını davalının, davacının aldığı mallara karşılık vermiş olduğu senetlere kefil olduğunu, bu senetlerin ödenmemesi nedeniyle miktarları toplamı 13.760 TL tutan 4 adet senedi kefil olarak icra masrafları ile birlikte ödemek zorunda kaldığını, davalının elden aldığı 6.000 TL için verdiği müşteri çekinin de karşılıksız çıktığını ve davalının bu alacağı da tahsil edemediğini, senet ve çek miktarları toplamı 19.670 TL olup, başlatılan takibin ödenmeyen bu borca karşılık olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, icra dosyasındaki talepler nedeniyle zamanaşımının kesildiği ve 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı, davalının sunduğu belgelere karşı davacının borçlu olmadığına dair delil sunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hükmün davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 2015/11324 esas, 2016/2079 karar sayılı, 10.02.2016 tarihli ilamı ile, “ Davalı, hangi hukuki ilişki nedeniyle ne miktarda alacaklı olduğunu usulüne uygun delillerle ispatlamalıdır.

Dava konusu icra takibinde alacağın temeli "karzen" gösterilmiş ise de davalı sunmuş olduğu cevap dilekçesinde, keşidecisinin davacı, aval verenin ise bizzat kendisinin olduğu bonolar nedeniyle senet hamillerinin başlattığı takipler üzerine faizleri ve dosya giderleri ile birlikte toplam 20.000 TL ödemede bulunmak zorunda kaldığını belirtmektedir.

Davalının savunmasında geçen senetlerle ilgili takip dosyaları getirtilmek suretiyle aval veren sıfatıyla davacı lehine ödemede bulunup bulunmadığının araştırılarak varılacak uygun sonuç çerçevesinde bir karar vermek gerekirken ispat yükü tayininde yanılgıya düşülerek yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi bozmaya gerektirmiştir.” gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama neticesinde, ispat yükünün davalı alacaklı üzerinde olduğu, bozma ilamı uyarınca davalı vekilinin beyanda bulunması için süre verildiği, davalı alacaklının alacağının varlığını ispat edemediği gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının borçlu olmadığının kabulü ile icra dosyasından tahsil edilen miktarın davacıya iadesine, davacının % 40 tazminat talebinin reddine karar verilmiş, hüküm davalı vekili ve katılma yolu ile davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre, davacı vekilinin ve davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Dava menfi tespit davası iken yargılama sırasında istirdat davasına dönüşmüş olup, hüküm kurulurken istirdadı gereken paranın ödeme tarihlerinin ve miktarının hüküm fıkrasında gösterilmemiş olması hükmün icra edilebilmesini imkansız hale getirmektedir. Bu nedenle hükmün temyiz eden taraflar lehine bozulması gerekmiştir.