Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2019/2681 K.2019/4417

Davacı ... Yapı End. İnş. Müt. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. vek. ... ile davalı .... vek. ... arasında görülen dava hakkında Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nden verilen 2015/829 esas ve 2016/566 karar sayılı ve 12.07.2016 tarihli hükmün onanmasına ilişkin Dairemizin 2016/17016 esas ve 2018/1636 karar sayılı ve 29.03.2018 tarihli ilamına karşı davalı vekilince süresi içinde karar düzeltme yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davalı tarafından davacı aleyhine takip konusu yapılan 3 adet çek incelendiğinde, çeklerdeki ciro silsilesinde davalı şirketin imza ve cirosunun bulunmadığını, TTK’nın 644. maddesi uyarınca yetkili ve meşru hamil olmayan kişinin takibe konu çek ve senet üzerinde hak sahipliği olamayacağını ileri sürerek, davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine ve davalının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, görülmekte olan davanın takip yapıldıktan 6 yıl sonra açıldığını, davanın öncelikle zaman aşımı nedeniyle reddinin gerektiğini, davalı şirketin alışveriş neticesinde takibe konu çekleri aldığını, davacının borçlu olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, menfi tespit davaları için kanunda öngörülmüş bir zaman aşımı süresi bulunmadığı ve davacının bu davayı açmakta hukuki yararı olduğu, bu nedenle davalının zaman aşımı itirazının yerinde olmadığı, davaya konu icra takibinde takip alacaklısı olarak gözüken davalı şirketin takibe konu çeklerde herhangi bir cirosunun bulunmadığı,

çeklerdeki ciro silsilesine göre takip alacaklısı davalı şirketin yetkili hamil ve alacaklı sıfatının ve davalı şirketin davacı aleyhine takip yapma ehliyetinin olmadığı gerekçesiyle, davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine ve davalının takipte kötü niyetli olduğu davacı tarafça ispatlanamadığından şartları bulunmayan tazminat talebinin reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiş, Dairemizin 2016/17016 esas ve 2018/1636 karar sayılı ve 29.03.2018 tarihli ilamı ile onanmasına karar verilmiş, iş bu onama ilamına karşı davalı vekilince karar düzeltme yoluna başvurulmuştur.

Davalı vekilince karar düzeltme yoluna başvurulması üzerine dosya incelenmek üzere Dairemize gönderilmiş, akabinde davalı vekilince verilen bir dilekçe ile davacı şirketin dava tarihinden önce ticaret sicilinden terkin edilmiş olduğu bildirilerek anılan bu dilekçeye... Ticaret Sicil Müdürlüğü’ne ait 14.01.2019 tarihli, davacı şirketin 18.02.2015 tarihinde ticaret sicilinden terkin edildiğine ilişkin belge eklenmiştir.

Dairemizce dosyanın mahalline geri çevrilmesine karar verilerek ilgili ticaret sicil müdürlüğünden davacı şirketin ticaret sicilinden terkin edilip edilmediğinin sorulması istenilmiştir. Geri çevirme kararından sonra ilgili ticaret sicil müdürlüğü tarafından cevaben davacı şirketin, 18.02.2015 tarihinde re’sen sicilden terkin edildiği, şirketin yeniden ihyasına karar verildiğine dair dosyasına intikal eden sicil kaydı bulunmadığı bildirilmiştir.

Buna göre davacı şirketin dava tarihinden önce 18.02.2015’te re’sen sicilden terkin edildiği, yeniden ihyasına karar verilmediği, dava tarihinde ve halen aktif dava ehliyetinin bulunmadığı anlaşılmıştır. HMK’nın 114. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları bir dava şartı olarak düzenlenmiştir.

Hal böyle olunca davacı şirketin dava tarihinde aktif dava ehliyetinin bulunup bulunmadığı üzerinde bir değerlendirme yapılması için yerel mahkeme kararının bozulması gerekirken, Dairemizin 2016/17016 esas ve 2018/1636 karar sayılı ve 29.03.2018 tarihli ilamı ile onandığı anlaşıldığından, davalı vekilinin karar düzeltme itirazının kabulü ile Dairemizin 2016/17016 esas ve 2018/1636 karar sayılı ve 29.03.2018 tarihli onama ilamının kaldırılarak hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.