Yargıtay 2. Ceza Dairesi E.2022/15316 K.2023/954

Suça sürüklenen çocuk hakkında kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8. maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun 305. maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310. maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317. maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.... Cumhuriyet Başsavcılığınca hazırlanan 18.02.2015 tarihli, 2015/210 soruşturma numaralı iddianame ile, suça sürüklenen çocuğun şikâyetçiye ait büfeden sigara çaldığı tespit edilerek 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 142/2-h, 143, 116/4 ve 31/3. maddelerinin uygulanması istemiyle dava açılmıştır.

2.... Asliye Ceza Mahkemesinin, 13.04.2015 tarihli ve 2015/216 Esas, 2015/354 Karar sayılı kararı ile suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan, 5237 sayılı Kanun’un 142/2-h, 31/3 ve 62. maddeleri uyarınca 2 yıl 9 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına; ... yeri dokunulmazlığının ihlâli suçundan ise 5237 sayılı Kanun’un 116/4, 31/3 62 ve 51. maddeleri uyarınca 6 ay 20 gün erteli hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

3....

Asliye Ceza Mahkemesinin, 13.04.2015 tarihli ve 2015/216 Esas, 2015/354 Karar sayılı kararının suça sürüklenen çocuk müdafii tarafından temyizi üzerine Yargıtay 17. Ceza Dairesinin 07.05.2019 tarihli ve 2019/4565 Esas, 2019/6810 Karar sayılı kararı ile " 1)Mahkemece müştekinin beyanına göre, suçun da tamamlanmasını sağlayan ... yerinden açık sigara paketinin çalınması eylemi ile ilgili olarak sigara paketinin sahibi tespit edilmeden ve duruşmaya davet edilip dinlenmeden eksik kovuşturma ile yazılı şekilde karar verilmesi,

2)Hırsızlık suçunun suça sürüklenen çocuğun ifadesi ve 05/02/2015 tarihli polis tutanağından gece vakti işlendiği anlaşılmış olmasına rağmen suça sürüklenen çocuk hakkında TCK'nun 143. maddesinin uygulanmaması suretiyle eksik ceza tayini, 3)5237 sayılı TCK'nun 61/1. maddesine göre malın değerinin az ya da çok olması, temel cezanın belirlenmesinde alt sınırdan uzaklaşmak için bir kriter olup, hırsızlık suçuna konu malın değerinin az olmasının TCK'nun 145. maddesinde ayrı olarak düzenlenmesi, kanun koyucunun hırsızlık suçunda malın değerinin az olmasına verdiği önemi göstermektedir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 15.12.2009 gün ve 6/242-291 sayılı içtihadında belirtildiği üzere, "...daha çoğunu alabilme olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar ve değer olarak az olan şeyi alma" görüşünün, TCK'nun 145. madde uygulamasında bütünüyle reddedilmesi mümkün değil ise de, maddenin yalnızca bu tanımlamayla sınırlandırılması da olanaklı değildir.

145. maddenin gerek ilk şekli, gerekse değiştirilmiş biçimi; ortak tanımlama ile, hırsızlık suçunun konusunu oluşturan değerin az olmasını temel almaktadır. TCK'nun 145. maddesine göre, faile verilen cezada indirim yapılabilmesi için malın değerinin az olması yeterli olup, hâkim indirim oranını TCK'nun 3. maddesinde öngörüldüğü üzere “İşlenilen fiilin ağırlığıyla orantılı” olacak şekilde saptamalıdır.

Değer azlığı nedeniyle ceza vermekten vazgeçme kararı verilecek ise; malın değerinin azlığı yanında “Suçun işleniş şekli ve özellikleri” de dikkate alınmalıdır. TCK'nun 145. maddesinin uygulanmasında hâkime takdir hakkı tanınmış olup, hâkim takdir hakkını kullanırken keyfiliğe kaçmadan, her somut olaya uygun, yasal ve yeterli gerekçe göstermek suretiyle uygulama yapmalıdır.

Somut olayda ise; suça sürüklenen çocuğun Cumhuriyet Savcılığı’nda vermiş olduğu ifadesinde içeriden 4 paket sigara alındığını söylediği, müştekinin beyanına göre ... yerindeki çalışanına ait bir paket sigara alındığı anlaşılmakla, çalınan sigaraların değeri tespit edilerek sonucuna göre TCK'nun 145. maddesinin uygulanıp uygulanmayacağının tartışılması gerektiğinin gözetilmemesi,

4)Suça sürüklenen çocuğun suçu yaşı büyük olması sebebiyle yargılaması ayrı yürütülen Okan Sağaltıcı ile birlikte işlemesi sebebiyle ... yeri dokunulmazlığının ihlali suçu birden fazla kişi ile birlikte gerçekleştirilmiş olmasına rağmen TCK’nun 119/1-c maddesinin uygulanmaması,

5)5237 sayılı TCK'nun 50. maddesinin 3. fıkrasının ''Daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş olmak koşuluyla, mahkûm olunan otuz gün ve daha az süreli hapis cezası ile fiili işlediği tarihte onsekiz yaşını doldurmamış veya altmışbeş yaşını bitirmiş bulunanların mahkûm edildiği bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, birinci fıkrada yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilir'' şeklinde düzenlendiği,

hükmedilen cezanın kısa süreli hapis cezası olması koşuluyla ''Suçlunun kişiliğine, sosyal ve ekonomik durumuna, yargılama sürecinde duyduğu pişmanlığa ve suçun işlenmesindeki özelliklere'' şeklinde tahdidi olarak sayılan kriterlere göre aynı fıkrada düzenlenen seçenek yaptırımlardan birisine çevrilebileceğinin belirtildiği; somut olayda ise mala zarar verme ve ... yeri dokunulmazlığının ihlali suçundan kurulan hükümlerde TCK'nun 50. maddesi uyarınca seçenek yaptırım ile ilgili hiçbir değerlendirmenin yapılmadığı,

suça sürüklenen çocuk müdafiinin 12/03/2015 tarihli beyanında ''lehe olan kanun maddelerinin uygulanmasını'' talep ettiğinin anlaşılması karşısında.

TCK'nun 50. maddesinin 1. fıkrasının tartışmasız bırakılması, 6)Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık, ... yeri dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerinde TCK'nun 53. maddesindeki hak yoksunlukları uygulanarak TCK'nun 53/4 maddesi hükümlerine aykırı davranılması, 7)Suç tarihinde 18 yaşını bitirmemiş olan suça sürüklenen çocuk hakkında 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 35. maddesine göre sosyal inceleme raporu alınmadan veya aynı maddenin 3. fıkrasına göre bu yönde inceleme yaptırılmamasının gerekçesi de kararda gösterilmeden hüküm kurulması,

8)Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan verilen cezadan yaş küçüklüğü sebebiyle indirim yapılırken dayanak mevzuat olan TCK’nun 31/3. maddesi yazılmadan 1/3 oranında indirim yapılması,” sebepleriyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

4.Bozma ilamına uyan ... Asliye Ceza Mahkemesinin, 16.09.2020 tarihli ve 2020/31315 Esas, 2021/10476 Karar sayılı kararı ile suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 142/2-h, 143, 145, 31/3 ve 62. maddeleri uyarınca 1 yıl 13 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına; ... yeri dokunulmazlığının ihlali suçundan ise 5237 sayılı Kanun'un 116/4, 119/1-c, 31/3, 62 ve 51. maddeleri uyarınca 1 yıl 1 ay 10 gün erteli hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

5....

Asliye Ceza Mahkemesinin, 16.09.2020 tarihli ve 2020/31315 Esas, 2021/10476 Karar sayılı kararının suça sürüklenen çocuk müdafii ve Cumhuriyet savcısı tarafından temyizi üzerine Yargıtay 2. Ceza Dairesinin 25.05.2021 tarihli ve 2020/31315 Esas, 2021/10476 Karar sayılı kararı ile "Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 03/04/2018 Tarih, 2014/851 Esas ve 2018/144 Karar sayılı kararı uyarınca aynı yargı çevresindeki ceza infaz kurumunda yine Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 15/11/2018 tarih, 2018/339 Esas ve 2018/536 Karar sayılı kararı uyarınca farklı yargı çevresindeki ceza infaz kurumunda başka bir suçtan hükümlü/tutuklu olarak bulunan,

asıl mahkemesince yapılan sorgusu sırasında duruşmadan bağışık tutulma isteğinde bulunmayan sanığın, Cumhuriyet Savcısının esas hakkındaki görüşünü bildirdiği ve hükmün açıklandığı son oturumda hazır bulundurulmayıp yokluğunda yargılama yapılarak mâhkumiyetine karar verilmesinin savunma hakkının sınırlandırılması niteliğinde olduğu şeklindeki kararları uyarınca başka suçtan ...

T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olan ve duruşmalardan vareste tutulmaya dair de bir talebi bulunmayan suça sürüklenen çocuğun kısa kararın okunduğu oturuma getirtilmeyerek savunma hakkının kısıtlanması suretiyle 5271 sayılı CMK’nın 196. maddesine aykırı davranılması" sebebiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

6.Bozma ilamına uyan ... Asliye Ceza Mahkemesinin, 17.11.2021 tarihli ve 2021/798 Esas, 2021/1455 Karar sayılı kararı ile suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 142/2-h, 143, 145, 31/3 ve 62 maddeleri uyarınca 2 yıl 1 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına; ... yeri dokunulmazlığının ihlâli suçundan ise 5237 sayılı Kanun’un 116/4, 119/1-c, 31/3, 62, 50/3 ve 1412 sayılı Kanun'un 326/son maddeleri uyarınca 4.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

III. GEREKÇE

5271 sayılı Kanun'un 216/3.maddesinde yer alan; "Hükümden önce son söz, hazır bulunan sanığa verilir" şeklindeki düzenleme uyarınca, hükmün verildiği oturumda hazır olan suça sürüklenen çocuğun son sözü sorulmadan karar verilmesi suretiyle 5271 sayılı Kanun'un 216/3. maddesine aykırı davranılması nedeniyle hükmün, esasa ilişkin yönleri incelenmeksizin bozulmasına karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

III. KARAR