Yargıtay 2. Ceza Dairesi E.2023/21047 K.2023/5906

Başsavcılığı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ

İlgili kararın kanun yararına bozulması

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.07.2023 tarihli ve KYB-2023/59357 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

"1-Benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 15/12/2017 tarihli ve 2017/19084 esas, 2017/28185 karar sayılı ilâmında; " ..Sanığa isnat edilen suçların, CMK'nın 253/3. maddesi kapsamında birlikte işlendiği hususunda tereddüt bulunmamaktadır.

Çözülmesi gereken sorun, hüküm kurulurken uzlaştırma kapsamında olmayan suçtan beraate hükmolunması halinde, sübutunda sorun olmayan ve müstakilen uzlaştırma kapsamında olan suçla ilgili nasıl bir yol izleneceğidir.Bu bağlamda, her iki suçtan yargılama devam ederken hakimin uzlaştırmaya tabi olacağını öngördüğü suçla ilgili olarak dosyayı soruşturma bürosuna göndermesi veya bu düşünceyle tefrik kararı vermesi durumunda, uzlaştırma kapsamında olmayan suç açısından beraat kararı verileceği izlenimi oluşabileceği cihetle, bu hususun ihsası rey olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceğinin belirlenmesi gerekir.

Bu sorunun CMKnın 226. maddesinde düzenlenen ek savunma konusuyla birlikte değerlendirilmesi gerekir. Anılan madde "Sanık, suçun hukukî niteliğinin değişmesinden önce haber verilip de savunmasını yapabilecek bir hâlde bulundurulmadıkça, iddianamede kanunî unsurları gösterilen suçun değindiği kanun hükmünden başkasıyla mahkûm edilemez.

(2) Cezanın artırılmasını veya cezaya ek olarak güvenlik tedbirlerinin uygulanmasını gerektirecek hâller, ilk defa duruşma sırasında ortaya çıktığında aynı hüküm uygulanır. (3) Ek savunma verilmesini gerektiren hâllerde istem üzerine sanığa ek savunmasını hazırlaması için süre verilir. (4) Yukarıdaki fıkralarda yazılı bildirimler, varsa müdafiie yapılır. Müdafii sanığa tanınan haklardan onun gibi yararlanır." biçimdedir.

Maddeden de anlaşılacağı üzere suçun hukuki niteliği değişir ya da cezanın artırılmasını veya cezaya ek olarak güvenlik tedbirlerinin uygulanmasını gerektirir durumun ortaya çıkması halinde hakim sanık ya da müdafiine ek savunma hakkı tanıyacaktır ancak, bu durum yasal düzenleme nazara alındığında hakim açısından ihsası rey olarak nitelendirilemeyecektir.Bu düzenlemeye kıyasen, uzlaştırmaya tabi olan bir suçla uzlaştırmaya tabi olmayan bir suçun yargılaması devam ederken,

hakimin uzlaştırmaya tabi olacağını öngördüğü suçla ilgili olarak dosyayı soruşturma bürosuna göndermesi veya bu düşünceyle tefrik kararı vermesi durumunda uzlaştırma kapsamında olmayan suç açısından ihsası reyde bulunduğundan bahsedilemeyecektir.Yapılan yargılama neticesinde ise, sanığın kamu görevlisine hakaret suçundan beraatine hükmolunup, mercii kararından ve kanun yararına bozma talebinden önce kesinleşmesi nedeniyle bu suçun işlendiğinden bahsedilemeyeceği için,

sair tehdit suçu yönünden de uzlaştırmaya engel olan CMK'nın 253/3. maddesinin uygulanma olanağı kalmayacak ve bu suç yönünden CMK'nın 254. maddesi gereğince uzlaştırma işlemlerinin yapılması gerekecektir…" şeklinde yer ... açıklamalar kapsamında, hüküm kurulurken uzlaştırma hükümlerine tabi olmayan suçtan beraat kararı verilmesi halinde, uzlaştırma kapsamında bulunan suç yönünden dosyanın soruşturma bürosuna gönderilebileceği, bu durumun ise ihsası rey olarak nitelendirilmeyeceği,

Somut olayda, sanık hakkında 5237 sayılı Kanun'un 265/1 ve 151/1. maddeleri uyarınca görevi yaptırmamak için direnme ve mala zarar verme suçlarından kamu davası açıldığı, yapılan yargılama neticesinde sanığın uzlaştırma hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil eden görevi yaptırmamak için direnme suçundan beraatine, mala zarar verme suçundan ise mahkûmiyetine hükmedildiği anlaşılmış ise de, sanık hakkında görevi yaptırmamak için direnme suçundan beraat kararı verilmesi sebebiyle,

mala zarar verme suçu yönünden uzlaştırmaya engel olan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun ''Uzlaşma" başlıklı 253/3. maddesinde yer ... "...Uzlaştırma kapsamına giren bir suçun, bu kapsama girmeyen bir başka suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmiş olması hâlinde de uzlaşma hükümleri uygulanmaz.” şeklindeki düzenlemenin uygulama olanağının kalmadığı,

bu hâli ile mala zarar verme suçu yönünden 5271 sayılı Kanun’un 253. maddesindeki esas ve usullere göre uzlaştırma işlemlerinin aynı Kanun'un 254. maddesi uyarınca mahkemesince yapılarak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayin edilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde,

2-Katılan ... ... ...’ün 04/11/2019 tarihli duruşmada, zararının 1.000,00 Türk lirası olduğunu belirttiği, dosya içerisinde bulunan 02/12/2019 havale tarihli dilekçe içeriğine göre sanık ... tarafından bu zararın 01/12/2019 tarihinde karşılandığı anlaşılmakla; kovuşturma aşamasında zararı gideren sanık hakkında mala zarar verme suçundan hüküm kurulurken 5237 sayılı Kanun'un 168/2. maddesi gereğince cezasında indirim yapılması gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde,

3-Katılan ... ... ...’ün 04/11/2019 tarihli duruşmada, zararının karşılanması durumunda şikâyetinden vazgeçeceğini beyan ettiği ve aynı duruşmada sanığın da şikâyetten vazgeçme olduğu takdirde bunu kabul ettiğini belirttiği anlaşılmakla; daha sonra zararı giderdiği anlaşılan sanık hakkında katılanın şikâyetinin devam ... etmediği saptanarak sonucuna göre sanığın üzerine atılı 5237 sayılı Kanun'un 151/1. maddesinde düzenlenen ve şikâyete tabi olan mala zarar verme suçundan sanık hakkında açılan kamu davasının 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223/8. maddesi gereğince düşürülmesine karar verilip verilmeyeceğinin değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde,

4-Adli sicil kaydına göre, Yalova Ağır Ceza Mahkemesinin 31/10/2013 tarihli ve 2013/96 esas, 2013/214 sayılı kararında tekerrüre esas hükümlülüğü bulunduğu anlaşılan sanık hakkında 5237 sayılı Kanun'un 58. maddesinin uygulanması gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde, isabet görülmemiştir. ” şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. Hüküm kurulurken uzlaştırma hükümlerine tabi olmayan suçtan beraat kararı verilmesi hâlinde, uzlaştırma kapsamında bulunan suç yönünden dosyanın soruşturma bürosuna gönderilebileceği, bu durumun ise ihsası rey olarak nitelendirilmeyeceği,

Somut olayda, hükümlü hakkında 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 265/1 ve 151/1. maddeleri uyarınca görevi yaptırmamak için direnme ve mala zarar verme suçlarından kamu davası açıldığı, yapılan yargılama neticesinde hükümlünün uzlaştırma hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil eden görevi yaptırmamak için direnme suçundan beraatine, mala zarar verme suçundan ise mahkûmiyetine hükmedildiği anlaşılmış ise de, hükümlü hakkında görevi yaptırmamak için direnme suçundan beraat kararı verilmesi sebebiyle,

mala zarar verme suçu yönünden uzlaştırmaya engel olan 5271 sayılı Kanun'un ''Uzlaşma" başlıklı 253/3. maddesinde yer ... "...Uzlaştırma kapsamına giren bir suçun, bu kapsama girmeyen bir başka suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmiş olması hâlinde de uzlaşma hükümleri uygulanmaz.” şeklindeki düzenlemenin uygulama olanağının kalmadığı, bu hâli ile mala zarar verme suçu yönünden 5271 sayılı Kanun’un 253. maddesindeki esas ve usûllere göre uzlaştırma işlemlerinin aynı Kanun'un 254. maddesi uyarınca Mahkemesince yapılarak sonucuna göre hükümlünün hukuki durumunun takdir ve tayin edilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesi,

2. Katılan ... ... ...’ün 04.11.2019 tarihli duruşmada, zararının 1.000,00 Türk lirası olduğunu belirttiği, dosya içerisinde bulunan 02.12.2019 havale tarihli dilekçe içeriğine göre hükümlü ... tarafından bu zararın 01.12.2019 tarihinde karşılandığı anlaşılmakla; kovuşturma aşamasında zararı gideren hükümlü hakkında mala zarar verme suçundan hüküm kurulurken 5237 sayılı Kanun'un 168/2. maddesi gereğince cezasında indirim yapılması gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesi,

3. Katılan ... ... ...’ün 04.11.2019 tarihli duruşmada, zararının karşılanması durumunda şikâyetinden vazgeçeceğini beyan ettiği ve aynı duruşmada hükümlünün de şikâyetten vazgeçme olduğu takdirde bunu kabul ettiğini belirttiği anlaşılmakla; daha sonra zararı giderdiği anlaşılan hükümlü hakkında katılanın şikâyetinin devam ... etmediği saptanarak sonucuna göre hükümlünün üzerine atılı 5237 sayılı Kanun'un 151/1. maddesinde düzenlenen ve şikâyete tabi olan mala zarar verme suçundan hükümlü hakkında açılan kamu davasının 5271 sayılı Kanun'un 223/8. maddesi gereğince düşürülmesine karar verilip verilmeyeceğinin değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesi,

4. Adli sicil kaydına göre, Yalova Ağır Ceza Mahkemesinin, 31.10.2013 tarihli ve 2013/96 Esas, 2013/214 Karar sayılı kararında tekerrüre esas hükümlülüğü bulunduğu anlaşılan hükümlü hakkında 5237 sayılı Kanun'un 58. maddesinin uygulanması gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesi, Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR