Karar Özeti
2. Ceza Dairesi 2025/1325 E. , 2025/14011 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ:Ağır Ceza Mahkemesi SAYISI: 2022/824 D.İş SUÇ: Hırsızlık Hırsızlık suçundan hükümlü ...'in 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 142/2-b ve 62/1 maddeleri uyarınca sırasıyla 4 yıl 2 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına dair Bakırköy 26. Asliye Ceza Mah
Karar Detayı
2. Ceza Dairesi 2025/1325 E. , 2025/14011 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ:Ağır Ceza Mahkemesi SAYISI: 2022/824 D.İş SUÇ: Hırsızlık Hırsızlık suçundan hükümlü ...'in 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 142/2-b ve 62/1 maddeleri uyarınca sırasıyla 4 yıl 2 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına dair Bakırköy 26. Asliye Ceza Mahkemesinin 05.10.2021 tarihli ve 2020/492 Esas, 2021/600 Karar sayılı kararının istinaf edilmeksizin kesinleşmesinin ardından, hükümlü müdafii tarafından yapılan yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine ilişkin 07.09.2022 tarihli ek karara yapılan itirazın Bakırköy 14. Ağır Ceza Mahkemesinin 15.09.2022 tarihli ve 2022/824 Değişik İş sayılı karar aleyhine kanun yararına bozma talebinde bulunulması üzerine; Dairemizce yapılan inceleme sonunda; 09.09.2024 tarihli ve 2024/398 Esas, 2024/11062 Karar sayılı ilâm ile "5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 318/1. maddesi uyarınca yargılamanın yenilenmesi istemi, hükmü veren mahkemeye sunulur. Bu mahkeme istemin kabule değer olup olmadığına karar verir. Bu olağanüstü kanun yolunun birinci aşamasını yenileme isteminin kabule değer olup olmadığını belirlemek için yapılacak inceleme oluşturur. İstemin yerinde olup olmadığı istemi, duruşma açılmaksızın başvurunun öngörülen biçime uyup uymadığı, dilekçe ya da tutanakta ileri sürülen nedenlerin, yenilemeyi gerektirir nitelikte olup olmadıkları, kanıtların gösterilip gösterilmedikleri hususlarıyla sınırlı olarak esas hükmü veren mahkeme tarafından incelenir. Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu başvurunun kabule değer görülmediği taktirde istemin reddine, aksi durumda ise ikinci aşamaya (yani yargılamanın yenilenmesine) geçilmesine karar verilmesi gerekir. Yargılamanın yenilenmesine yönelik istemin kabule değer olduğuna karar verilip, yeniden yapılacak olan "Yargılamanın yenilenmesi" aşamasına yani ikinci aşamaya geçildikten sonra 5271 sayılı Kanun’un 23/3. maddesi dikkate alınacaktır. 5271 sayılı Kanun’un 23/3. maddesinde "yargılamanın yenilenmesi halinde" davaya bakma yasağı getirilmiştir. Böylece, aynı uyuşmazlık hakkında daha önce kanaatini belirtmiş olan hâkimin daha sonra yargılamanın yenilenmesi sürecinde görev yapması önlenerek, hâkim tarafsızlığı bu yönüyle de sağlanmak istenmiştir. Yargılamanın yenilenmesi isteminin kabule değer olup olmadığına ilişkin karar belirtildiği gibi, dosya üzerinden yani duruşma açılmaksızın yalnızca 5271 sayılı Kanun’un 301. maddesinde sınırlı olarak sayılan nedenlerin mevcut olup olmadığı ve başvuru koşullarının oluşup oluşmadığı yönünden yapılan değerlendirme sonucunda verilmektedir. İstemin reddine ilişkin kararlara da itiraz mümkündür ve itiraz üzerine istemin kabule değer olup olmadığı başka bir hâkim tarafından da değerlendirilmektedir. İstemin kabule değer görülmesi halinde ise; 5271 sayılı Kanun’un 321/2. maddesi uyarınca mahkemece, yargılamanın yenilenmesine ve duruşmanın açılmasına karar verilmektedir. Bu aşamadan sonra aynı Kanun’un 23/3. maddesindeki düzenleme uygulanmaya başlanacaktır. Zira amaç, yargılamayı yani kanıtların değerlendirilmesini başka bir hâkime yaptırmaktır. Aksinin kabulü halinde; sadece biçimsel bir inceleme olan birinci aşama içinde, başka bir hâkim görevlendirmesi gerekecek olup, bu durum uygulamada gereksiz, dayanaksız ve çoğu kez temyiz nedenleri tekrar edilerek yada tebligatlara yönelik itirazları içeren başvurular nedeniyle merci sıfatıyla görevlendirme yapan mahkemelerin ve görevlendirilen hâkimlerin gereksiz mesai harcamalarına neden olmaktadır. Ayrıca yargılamanın yenilenmesi talebi geldiğinde mahkeme diğer hâkimin görevlendirilmesi konusunda merciine dosyayı göndermesi, mercinin görevlendirme yapması ve görevlendirilen hâkime dosyanın gönderilmesi onun dosyayı inceleyerek talebin kabule değer olup olmadığına karar vermesi özellikle işi yoğun olan yerlerde uzunca bir zaman alıp, tutuklu ve hükümlü dosyalarda derhal tahliye edilmesi gereken tutuklu ve hükümlülerin bu süre zarfında haksız yere cezaevinde kalmalarına da yol açmaktadır. Oysa ki; talebi alan mahkemenin hâkimi yargılamanın yenilenmesi gerekliliğini gördüğünde, dosyaya yeni bakacak olan hâkime göre daha kısa zaman içerisinde olacağından bu kararı vermesi makul sürede yargılanma ilkesine de daha uygun olacaktır. Kaldı ki; 5271 sayılı Kanun’un 318/1. maddesi birinci aşama olup, istemin nereye yapılacağı, bu mahkemenin ne karar vereceğini açıkça belirtmiş, mahkeme kabule değer görürse zaten dosyadan el çekecek ve yeni bir hâkim görevlendirilmesi için merciine dosyayı gönderecek, aksi takdirde istemi kabule değer görmeyecek, bu karar da zaten itiraz merciince incelenecektir. Bu açıklamalar ışığında, kanun yararına bozma talebine konu kararda herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla; Bakırköy 14. Ağır Ceza Mahkemesinin verilmekle kesin nitelikte olan 15.09.2022 tarihli ve 2022/824 Değişik İş sayılı kararına yönelik kanun yararına bozma isteminin REDDİNE..." şeklinde verilen karara karşı, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 23.01.2025 tarihli ve KYB - 2023/131616 sayılı ve özetle “..Somut olayda; mahkûmiyet hükmünü veren hâkim ...'in yargılamanın yenilenmesi talebini inceleyemeyeceği, adil yargılama hakkının bir uzantısı olarak olaya tamamen yabancı, farklı bir hakimin yargılamanın yenilenmesi talebini incelemesi gerektiği, mahkûmiyet hükmünü veren anılan hakimin yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine de karar verdiği nazara alındığında Yüksek Dairece, kanun yararına bozma isteminin reddine karar verilmesinin Kanuna aykırı görülmesi...” şeklindeki gerekçeyle İTİRAZ kanun yoluna başvurulmuştur. II. GEREKÇE Yargılamanın yenilenmesi yolu, ancak sınırlı hallerde kabul edilmiş olağanüstü bir kanun yoludur. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 311 ile 323. maddelerinde düzenlenmiştir. Yargılamanın yenilenmesi istemi, ilk hükmü veren mahkemeye sunulur (5271 sayılı Kanun’un 318/1. maddesi). Bu mahkeme, öncelikle istemin kabul edilebilir olup olmadığını inceleyerek bir karar verir. Bu inceleme dosya üzerinden yapılır. 5271 sayılı Kanun’un 23/3. maddesine göre yargılamanın yenilenmesi halinde, yargılamada görevli hâkim, aynı işte görev alamaz. Bu halde hâkim, uyuşmazlık hakkında daha önceden görüşünü bildirmiştir. Yargılama süresince görüşünü bildirmiş olan bir hâkimin, yargılamanın yenilenmesi aşamasında görev yapması, hâkimin tarafsızlığı ilkesi ile bağdaşmaz. Yargılamanın yenilenmesi talebinin kabul edilebilir olup olmadığına ilişkin kararın, aynı mahkemece, fakat asıl kararı veren hâkim dışındaki hâkim tarafından verilmesi gerekir. Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; Bakırköy 26. Asliye Ceza Mahkemesinin 05.10.2021 tarihli ve 2020/492 Esas, 2021/600 Karar sayılı hükmünü veren hâkimin ... (...) olduğu, kararın istinaf edilmeksizin kesinleştiği; hükümlü müdafiinin yargılamanın yenilenmesine ilişkin isteminin, aynı mahkemenin 07.09.2022 tarihli ve 2020/492 Esas, 2021/600 Karar sayılı ek kararı ile reddine karar verildiği, ret kararı veren mahkeme hâkiminin de ... (...) olduğu, bu ek kararın hükümlü müdafiine tebliğ edilmesi üzerine hükümlü müdafiinin talebinin reddine ilişkin ek karara yönelik itirazda bulunduğu, akabinde itiraz mercii olan Bakırköy 14. Ağır Ceza Mahkemesinin 15.09.2022 tarihli ve 2022/824 Değişik İş sayılı kararı ile itirazın reddine karar verildiği anlaşılmakta ise de; asıl kararı veren hâkim ...'in yargılamanın yenilenmesi isteminin reddine de karar vermesi 5271 sayılı Kanun’un 23/3. maddesine aykırılık oluşturmaktadır. Bu nedenle yargılamanın yenilenmesi isteminin reddine dair kararın ortadan kaldırılmasına ve talebin kabulüne karar verilmesi gerekirken, itirazın reddine karar verilemeyeceği anlaşılmakla; belirtilen gerekçe ile, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 23.01.2025 tarihli ve KD - KYB - 2023/131616 sayılı itirazının KABULÜNE ve Dairemizin 09.09.2024 tarihli ve 2024/398 Esas, 2024/11062 Karar sayılı KANUN YARARINA BOZMA TALEBİNİN REDDİNE DAİR KARARIN KALDIRILMASINA karar verilmiştir III. KARAR Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, Bakırköy 14. Ağır Ceza Mahkemesinin 15.09.2022 tarihli ve 2022/824 Değişik İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği KANUN YARARINA BOZULMASINA, 5271 sayılı Kanun’un 309/4. maddesinin (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, itiraz merciine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 07.07.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.