Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2005/14835 K.2005/17933

4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 397 ]

"İçtihat Metni"

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Kamu vesayeti, vesayet makamı ve denetim makamından oluşan vesayet daireleri tarafından yürütülür. Vesayet makamı Sulh Hukuk Mahkemesi, denetim makamı Asliye Hukuk Mahkemesidir. ( TMK. md. 397 ) 20.04.2004 tarihinde yürürlüğe giren 5133 sayılı kanunla; Türk Medeni Kanununun ikinci kitabının 3. kısmında yer alan vesayet hukuku, Aile Mahkemelerinin görevi dışına çıkartılmıştır. İtirazın, denetim makamı sıfatıyla Asliye Hukuk Mahkemesi olarak incelemesi gerekirken, Aile Mahkemesi sıfatıyla incelenmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

MUHALEFET ŞERHİ

Değerli çoğunluk tarafından bozma konusu yapılan mahkeme kararı "Davacı vasinin Kızılcahamam Sulh Hukuk Mahkemesinin 22.10.2003 tarih ve 2003/335 esas, 2003/418-1 sayılı kararına karşı yaptığı itirazın reddine" şeklindedir. Bu konuda bir çekişme yoktur.

Bilindiği üzere Kızılcahamam'da aile mahkemesi kurulmamıştır. Bu sebeple itiraz istemi "doğru olarak" Kızılcahamam Asliye Hukuk Mahkemesi (= ki bu mahkeme denetim makamı olmaktadır) esasına kaydedilmiştir. Adı geçen mahkeme tarafından "Aile mahkemesi sıfatıyla" karar verilmesi sebebiyle kararın değerli çoğunluk tarafından bozulduğu görülmektedir.

" Mahkemelerden verilen nihai kararlara karşı temyiz yoluna başvurulabilir " (HUMK. md. 427). Şu halde öncelikle incelenen kararın "niteliği" ortaya konularak kararın "temyizinin olanaklı olup olmadığının" çözümlenmesi gerekir.

Kanun yoluna başvurmak kuraldır. Kanun Koyucu bunu özel hükümle "önleyebilir".

TMK. m. 488 hükmüne göre ilgililer, vesayet makamının kararlarına karşı denetim makamına itiraz edebilirler. Denetim makamı bu itirazı "dosya üzerinden" inceleyebileceği gibi gerek görüyorsa duruşma yaparak da inceleyebilir. Denetim makamı, itirazı "kesin olarak" karara bağlar. Başka bir anlatımla denetim makamı kararlarına karşı kanun yolu "kapalıdır." (Ömer Uğur GENÇCAN, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, Bilimsel Açıklama-İçtihatlar-İlgili Mevzuat, II. Cilt, (TMK. m. 352-1030) Ankara 2004 , Kısaltma: GENÇCAN-TMK, s. 1946)

Görüldüğü üzere TMK. m. 488 hükmüne göre "itiraz üzerine verilen karara" karşı kanun yolu "kapalıdır." Başka bir anlatımla Kanun Koyucu bunu özel bir hükümle (=TMK. m. 488) "önlemiştir". Madde gerekçesinde de bu gerçek şöyle ifade edilmiştir: " Maddeye eklenen yeni hüküm, denetim makamı kararlarının "kesin olduğunu" hükme bağlamak suretiyle, vesayet işlerinde itiraza ilişkin kararların "bir an önce" yürürlüğe girmesi olanağını getirmiştir." (Ömer Uğur GENÇCAN, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, Bilimsel Açıklama-İçtihatlar-İlgili Mevzuat, II. Cilt, (TMK. m. 352-1030) Ankara 2004 , Kısaltma: GENÇCAN-TMK, s. 1946)

Dairemizin yerleşik uygulamasında "kanun yolu kapalı" kararlara karşı gerçekleşen temyiz istemleri karar görevsiz bir mahkeme tarafından verilmiş olsa bile "görev yönü dikkate alınmadan" istikrarlı şekilde reddedilmektedir.

Örneklemek gerekirse; Aileyi koruyucu tedbirlerin "aile mahkemesi hakimi" tarafından ( 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun m 9/1) alınması hükme bağlanmıştır. Buna rağmen temyiz edilen değil asliye hukuk mahkemesi "sulh hukuk mahkemesi" tarafından verilmiş 4320 sayılı kanuna ilişkin kararlar için bile Dairemizde isabetli olarak incelenmeden (= görev yönünden karar bozulmadan) "temyiz isteğinin reddine" karar verilmektedir. (= Y2HD, 14.6.2004, 6831-7767; Y2HD, 19.10.2004, 10778-12116; Y2HD, 13.09.2004 , 8638-9746 ve diğerleri)

Aynı uygulamanın "sürdürülmesi" görüşünde olduğumdan değerli çoğunluğun görüşüne katılmıyorum.