Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2007/4557 K.2007/12159

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hükmün temyizen mürafaa icrası suretiyle tetkiki istenilmekle duruşma için tayin olunan * 18.9.2007 günü temyiz eden davacı ile vekili Av. İ. G ve karşı taraf vekili Av. E T geldiler. Gelenlerin konuşması dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için duruşmadan sonraya bırakılması uygun görüldü. Bugün dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Taraflar, 25.8.1986’da evlenmişler, 1.10.2002 tarihinde açılan boşanma davası sonucunda, 14.9.2005 tarihinde boşanmalarına karar verilmiş, boşanma kararı 21.4.2006 tarihinde kesinleşmiştir.İşbu dava, boşanma davasından tefrik edilmiştir..

Davacı, evlilikleri süresince eşi ile sırt sırta vererek çalıştığını, bu zaman zarfında oldukça ciddi boyutlarda malvarlığı edindiklerini, evlilikleri süresince edinilen tüm kazanımların davalı eşin üzerine yapıldığını, bu edinimlerde kendisinin de katkısının bulunduğunu, ayrıca Kemer’deki otel arsasının alımı sırasında evlilik öncesi birikimlerinden oluşan 300.000 Dm. nakit parayı kayınbabası aracılığıyla taşınmazın sahibine ödediğini, kendisi Alman uyruklu olduğu için Türkiye’de mülk edinmesi yasal olarak mümkün bulunmadığından bu taşınmazın tapusunun başlangıçta kayınbabası adına çıkartıldığını, bilahare kayınbabasının,

tapuyu kızı olan davalıya aktardığını, bu arsa üzerine evlilikleri sırasında büyük oranda kendi katkısı ile otel ve at çiftliğinden müteşekkil bir tesis yapıldığını, davalının bir başka erkekle kendisini aldatmaya başladığını ileri sürerek, evliliğe getirmiş olduğu yaklaşık 300.000 Dm.’nin malvarlığından çıkartılarak denkleştirme işleminin yapılmasını ve geriye kalan malvarlığının kimin üzerinde olduğuna bakılmaksızın yarı yarıya paylaştırılmasını ve 1/2’sinin kendisine verilmesini, maddi ve manevi tazminat ve ek dava ve fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasını istemiştir.

Dava dilekçesinde; evlilik birliği içinde birlikte edindikleri halde davalının üzerinde olan malvarlığının dökümünü aşağıdaki gibi göstermiştir.

- Antalya Yeşilbahçe mahallesinde iki daire, - Kemer’de otel, - Kemer’de bir arsa, - Davalının sigortadan aldığı yaklaşık 18.000 Euro nakit para, - Çeşitli ziynet eşyaları ve antika eşyalar. Davacının evlenme anında ve halen Alman vatandaşı, davalının ise Türk vatandaşı olduğu anlaşılmaktadır.Dava, kişi bakımından “yabancılık” unsuru taşımaktadır.

Türk Milletlerarası Özel Hukukuna göre; evlilik malları hakkında eşler, ikametgah veya evlenme anındaki milli hukuklarından birini seçebilirler. Böyle bir seçim yapılmamış olan hallerde evlilik malları hakkında, evlenme anındaki müşterek milli hukuk, müşterek bir milli hukukun bulunmadığı hallerde evlenme anındaki müşterek ikametgah hukuku, bu da bulunmadığı taktirde malların bulunduğu yer hukuku uygulanır.

(2675 s. K. md.14/1) Taraflar evlilik malları hakkında, ikametgah veya evlenme anındaki milli hukuklardan birini seçmemişlerdir. Böyle bir seçim yapılmamış olduğuna ve müşterek milli hukuk ve müşterek ikametgah hukuku da bulunmadığına göre, evlilikte edinilen mallar hakkında, bu malların bulunduğu yer hukukunun uygulanması gerekmektedir. Dava dilekçesinde paylaşımı istenen mallar Türkiye’de olduğuna göre, eşler, mal rejimi yönünden Türk hukukuna tabidirler.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu 1.1.2002 tarihinde yürürlüğe girmiş, bu kanun, eşler arasında yasal rejim olarak edinilmiş mallara katılma rejimini kabul etmiştir.(TMK. m.202/1) Türk Medeni Kanununun yürürlüğe girdiği tarihten önce evlenmiş olan eşler arasında, bu tarihe kadar tabi oldukları mal rejimi devam eder. Eşler, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak bir yıl içinde başka bir mal rejimi seçmedikleri taktirde, bu tarihten geçerli olmak üzere yasal mal rejimini seçmiş sayılırlar. (4722 s. Yürürlük K. md. 10/1)

743 sayılı eski yasaya göre, eşler, evlenme mukavelesi ile yasada belirtilen diğer usullerden birini kabul etmedikleri taktirde aralarında mal ayrılığı cereyan eder. (TKM. m.170) Mal ayrılığında eşlerin her birinin malları ve kazançları kendilerine aittir. (TKM. md.189)

Mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait bulunan veya evliliğin devamı sırasında bir eşin miras yoluyla yada herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla elde ettiği malvarlığı değerleri kişisel maldır. (TKM. md.192, TMK. m. 220/2) Kişisel malların gelirleri yeni rejimde edinilmiş maldır. (TMK. m. 219/4) Şu halde, eşler arasında, evlenme tarihinden 1.1.2002 tarihine kadar eski yasadaki mal ayrılığı, bu tarihten boşanma davasının açıldığı tarihe kadar da edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir. (4722 s. Yürürlük K. m.10/1)

Davacının talebi, mal ayrılığının geçerli olduğu dönemde edinilenleri ve edinilmiş mallara katılma rejiminin geçerli olduğu dönemdeki edinilmiş malları kapsamaktadır. Mal ayrılığının geçerli olduğu dönemde; eşler, birbirlerinden katkı alacaklarının mevcut olması durumunda sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre katkı bedelini talep edebilirler. Edinilmiş mallara katılma rejiminin geçerli olduğu döneme ilişkin olarak da, bu rejimden kaynaklanan artık değer üzerindeki katılma alacaklarını isteyebilirler. Edinilmiş mallara katılma rejiminin geçerli olduğu dönemde olmak koşuluyla bir eşin bütün malları, aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal kabul edilir.(TMK. m.222/3)

Dosyadaki belgelerden;

a) Kemer A... köyündeki 256 parselde kayıtlı otel arsasının, tarafların evlenmelerinden önce 5.6.1986 tarihinde davalıya babasından hibe yoluyla intikal ettiği, bu arsa üzerine evlilik birliğinin kurulmasından sonra, 34 odalı bir otel, restoran, at çiftliği, ahırlar, 12 adet personel yatakhanesi, çim saha, yüzme havuzu, at gezdirmeye mahsus parkur ve müştemilatlarından oluşan bir tesis kurulduğu, daha sonra bu taşınmazın imar uygulaması sonucu 9.12.1997’de iki parçaya ifraz olunduğu, otel, at çiftliği ve müştemilatlarının 398 ada 2 nolu parsel kapsamında kaldığı,

bu parselin tamamının davalı adına, diğer 222 ada 3 nolu parselin ise 194/3990 payının davalı adına kayıtlı bulunduğu, 2 nolu parseldeki otel ve at çiftliğinin arsa ve muhtesatların dava tarihindeki değerinin bilirkişiye tespit ettirildiği,

b) Kemer’de aynı köyde bulunan 374 ada 9 parselde kayıtlı “arsa” vasfındaki taşınmazın davalı tarafından 8.9.2001 tarihinde üçüncü kişiden alım suretiyle iktisap edildiği,

c) ... -K-2456 tescil plakalı D... marka münübüsün davalı adına düzenlenen 20.3.2001 tarihli fatura ile (12.171.349.516 TL. bedelle) G... A.Ş.’den satın alındığı ve trafikte davalı adına tescil edildiği anlaşılmaktadır.Davacı, Antalya’daki taşınmazların mahalle, ada ve parsel numaralarını 5.8.2004 tarihli dilekçesinde bildirdiği halde, mahkemece, bu taşınmazların tapu kayıtları getirtilmemiştir.

Davacının 1.1.2002 ila 1.10.2002 dönemindeki katılma alacağının hesabına esas olmak üzere, Kemer’deki 398 ada 2 nolu parseldeki otel ve at çiftliğinin, varsa Antalya’daki dairelerin bu dönemindeki net geliri objektif ölçülere göre belirlenmemiş, davacının, davalının malvarlığı hakkındaki diğer iddiaları yönünden de bir araştırma yapılmamış, delil listesinde gösterilen davacı tanıklarından C M da, açıkça bir vazgeçme olmadığı halde dinlenmemiştir. Bu bakımdan toplanan deliller, hüküm vermeye yeterli değildir. O halde mahkemece yapılacak iş;

1-Davacı tanığı C M’yı usulüne uygun çağırıp dinlemek,

2-Tarafların dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumlarına ve dosya içindeki belgelere göre, davacının Almanya’daki ticari faaliyetlerinden dolayı elde ettiği ve Alman bankası kanalıyla V B A şubesindeki hesabına aktardığı gelirleri varsa bunları ve davalının da otel tesisinin işletilmesinden 1.1.2002 tarihine kadar elde ettiği geliri, bu konuda gerektiğinde bilirkişiden rapor da almak suretiyle tespit etmek,

3- Antalya’daki taşınmazların tapu kayıtlarını iktisap tarihleri ve iktisap sebepleriyle birlikte istemek, bu taşınmazların ve Kemer-Aslanbucakdaki 374 ada 9 parselde kayıtlı taşınmazın iktisap tarihlerindeki değerlerini belirlemek,

4-Davacının 1.1.2002 ila 1.10.2002 dönemindeki katılma alacağının hesabına esas teşkil etmek üzere Kemer’deki otel ve at çiftliğinin ve Antalya’daki dairelerin bu döneme ilişkin net gelirini bilirkişi marifetiyle objektif ölçülere ve emsallerine göre yeniden tespit etmek ve tüm delilleri birlikte değerlendirerek, ulaşılacak sonuç uyarınca; taraflar arasında mal ayrılığı rejiminin geçerli olduğu (25.8.1986 ile 1.1.2002 arası) dönemde, davalıya ait kişisel malların kazançlarının da kendisine ait olacağı (TKM. md.189) gözetilerek,

davacının da Türk Kanunu Medenisinin 152. maddesinde yer alan iaşe yükümlülüğü de dikkate alınmak suretiyle, davalıya ait malların edinilmesine davacının sağlayabileceği katkı oranını belirlemek bu hususta gerekirse bilirkişi incelemesi yaptırmak; bu orana göre dava konusu taşınır ve taşınmazların dava tarihindeki değerleri üzerinden davacının sebepsiz zenginleşmeye dayalı katkı payı alacağını hesaplamak;

edinilmiş mallara katılma rejiminin geçerli olduğu (1.1.2002 ile 1.10.2002 arası) döneme ilişkin olarak da, davalı tarafından edinilmiş mal varsa bunları belirlemek ve kişisel malların gelirlerinin edinilmiş mal sayılacağı (TMK. md. 219/4) da gözetilerek davacının artık değer üzerindeki katılma alacağını tespit etmekten ibarettir. Açıklanan hususlar gözetilmeden eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir.