Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2008/6095 K.2008/9736

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hükmün temyizen mürafaa icrası suretiyle tetkiki istenilmekle duruşma için tayin olunan bugün * duruşmalı temyiz eden Ö.. U.. vekili Av. S..A..ve temyiz eden karşı taraf vekili Av. İ.. K..geldiler. Gelenlerin konuşması dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için duruşmadan sonraya bırakılması uygun görüldü. Bugün dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Mirasçılık ve mirasın geçişi, miras bırakanın ölümü tarihinde yürürlükte olan hükümlere göre belirlenir. (4722 S.K. md.17)

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle 3019 parsel yönünden uyulan bozma kararı gereğince hüküm kurulmuş olmasına ve davacıların; mirasbırakandan sonra (7.4.1999 tarihinde) vefat eden eşi Zehra Uzundal’ın vasiyetnamesiyle yapılan teberrularla ilgili açılmış bir tenkis davalarının da bulunmamasına göre, davacıların temyiz itirazları yersizdir.

2- Davalının temyizine gelince;

Mahfuz hisselerinin baliğ olduğu miktarı alamayan mirasçılar, tasarruf nisabını tecavüz eden teberrunun tenkisini dava edebilirler. (TKM. m.502/1)

Mahfuz hisseli mirasçılar lehine ölüme bağlı tasarrufla yapılan ve tasarruf nisabını tecavüz eden teberruların ne şekilde tenkise tabi tutulacağı Türk Kanunu Medenisi’nin 503 ve müteakip maddelerinde açıklanmıştır. Kıymetine noksan gelmeksizin taksimi kabil olmayan muayyen bir mal vasiyet edilip te, işbu vasiyetname tenkise tabi olursa; lehine vasiyet yapılan kimse, dilerse, tasarruf nisabı miktarını nakten alır, dilerse tenkisi lazım gelen miktarın kıymetini verip o malı talep eder. (TKM. m.506)

Yerel mahkemece 23.5.2000 tarihinde verilen ilk hükümle; davalıya vasiyetname ile kazandırılan 3428 parsel numaralı taşınmazın, sabit tenkis oranında bölünmezliği kabul edilerek Türk Kanunu Medenisinin 506’ncı maddesi gereğince davalıya kullandırılan tercih hakkı uyarınca; ayın olarak tenkise değil; tercih hakkının kullanıldığı tarih itibarıyla belirlenen değerine göre, bedel olarak tenkise karar verilmiş; bu karar davacılar tarafından temyiz edilmemiş, hüküm davalı Ö..’in temyizi üzerine;

sağlararası tasarrufla davalıya hibe edilen 3019 parsel sayılı taşınmazın temlikinin tenkise tabi nitelikte olmadığı ve tenkis hesabında bu taşınmazın nazara alınamayacağı belirtilerek, sadece ölüme bağlı tasarrufla kazandırılan 3428 parsel sayılı taşınmaz yönünden 11.11.1994 tarihli 4/4 sayılı İçtihadı birleştirme kararında gösterilen ilkeler dikkate alınarak tenkis hesabı yapılması gerektiğinden bahisle bozulmuştur.

Davacıların, tenkisin bedel üzerinden yapılmasına ilişkin ilk hükmü temyiz etmemiş olmaları davalı yararına usulü müktesep hak oluşturmuştur. Mahkemece bozmaya uyulduğu halde, davalı lehine oluşan usulü kazanılmış hak gözetilmeksizin, bu defa ayın olarak tenkise karar verilmesi ve yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırıdır.