Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2008/8053 K.2009/14695

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü. 1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davalının temyiz itirazları yersizdir. 2- Davacı, davalı ile aralarında geçerli olan edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesi ile tasfiye sonucu hissesine düşecek miktarın davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş, dava dilekçesinde “harca esas” olmak üzere 10.000 YTL. değer göstermiştir.

Edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesinde, malların sürüm değeri esas alınır. (TMK. md. 232), Mal rejiminin sona erdiği sırada mevcut olan edinilmiş mallar, tasfiye anındaki değerleriyle hesaba katılırlar. (TMK. md. 235/1) Edinilmiş mallara hesapta eklenecek olanların değeri, malın devredildiği tarih esas alınarak hesaplanır (TMK. md. 231/2) Her eş veya mirasçıları, diğer eşe ait artık değerin yarısı üzerinde hak sahibi olurlar.

(TMK. md. 236/1) Artık değer, eklemeden ve denkleştirmeden elde edilen miktarlar da dahil olmak üzere her eşin edinilmiş mallarının toplam değerinden, bu mallara ilişkin borçlar çıkarıldıktan sonra kalan miktardır.

(TMK. md. 231) Açıklanan yasal düzenlemelere göre; tasfiyede; mal rejiminin sona erdiği sırada mevcut olan edinilmiş mallar tasfiye anındaki sürüm değerleriyle, hesapta eklenecek olan mallar ise devredildiği tarihteki değerleriyle hesaba dahil edileceklerine göre Türk Medeni Kanununun 231. maddesinde gösterilen şekilde yapılacak hesap sonucu ortaya çıkacak artık değer ve bu değer üzerindeki davacı eşin hakkının (TMK. md. 236/1), başka bir ifade ile davacının katılma alacağının miktarının başlangıçta bilinmesi ve tayin edilmesi mümkün değildir.

Değer tayini mümkün olan hallerde dava dilekçesinde değer gösterilmesi mecburidir. (Harçlar K. md. 16/1) Değer tayini mümkün değil ise, somut davada olduğu gibi yasada gösterilen usul çerçevesinde yapılacak hesap sonucu değer belirlenecek ise, dava dilekçesinde gösterilen değer tahmini ve harca esas olmak üzere gösterilmiş olup, davacı gösterdiği bu değerle bağlı sayılamaz.

Noksan tespit edilen değerler hakkında Harçlar Kanununun 30. maddesi uygulanarak (Harçlar K. md.16/2) nispi peşin harç noksanlığının tamamlanmış olması koşuluyla, hakim de, dava dilekçesinde gösterilen tahmini değerle bağlı olmayıp, daha çoğuna karar verebilir. Böyle bir karar, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 74. maddesinde yer alan “isteği aşan hüküm” niteliğinde sayılamaz.

Davacı, yargılama sırasında belirlenen katılma alacağının üzerinden peşin nispi harç noksanlığını tamamladığına göre, belirlenen katılma alacağının hüküm altına alınması gerekirken, istekle bağlı kalındığından söz edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru bulunmamıştır.