Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2009/21598 K.2010/7105

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Vasiyetname, geçerli olup olmadığına bakılmaksızın, tesliminden başlayarak bir ay içinde miras bırakanın yerleşim yeri Sulh hakimi tarafından açılır. Vasiyetname açılırken bilinen mirasçılar ve diğer ilgililer açılması sırasında diledikleri takdirde hazır bulunmak üzere çağrılır ve okunur. (TMK.md.596) Vasiyetnamede vasiyeti yerine getirme görevlisi atanmış ise, Sulh Hakimi tarafından bu görev kendisine bildirilir.

(TMK.md.550/3) Vasiyetnamenin açılışını müteakip mirasta hak sahibi her birine, vasiyetnamenin kendilerine ilişkin kısımlarının onaylı bir örneği tebliğ olunur. (TMK.md.597) Lehlerine karşılıksız kazandırma yapılan kimselerin ve mirasçıların adresleri belli değilse kendilerine vasiyet ilanen tebliğ edilir.

(TMK.md.597/2) Sulh Hakimi vasiyetnamenin kendisine teslimini müteakip gerekli koruma önlemlerini alır, olanak varsa ilgilileri dinleyerek yasal mirasçılara terekenin geçici olarak teslimine yahut resmen yönetilmesine karar verir.

(TMK.md.595/3) Kendilerine belirli bir şey vasiyet edilen kimse (vasiyet alacaklısı) bu vasiyeti yerine getirme görevlisi varsa ona, yoksa yasal ve atanmış mirasçılara karşı vasiyet edilen şeyin teslimini veya hakkın devrini dava etme hakkına sahiptirler (TMK.md.600) Yasal mirasçılar, zilyetlik hükümlerine göre atanmış mirasçıların hisselerini teslim etmekle yükümlüdür. (TMK.md.599/3)

Görüldüğü gibi Sulh Hakiminin görevi vasiyetnameyi açarak, ilgililere tebliğ etmek, mirasçılara istekleri halinde bir mirasçılık belgesi vermek ve terekeye dahil malları yasal mirasçılara geçici olarak teslim etmek, yahut resmi yönetimi emretmekten ibarettir. Şunu da belirtmek gerekir ki hakim tarafların tavsifi ile bağlı olmayıp resen Türk kanunları uyarınca karar verir. (HUMK.md.76) Sulh Hakiminden vasiyetin yerine getirilmesini istemek bir ayni hakkın geçirilmesi isteği niteliğinde değildir.

Bu halde Sulh Hakiminin görevi sadece vasiyeti açıp yukarıda açıklandığı biçimde işlem yapmaktan ibarettir. (HGK.13.2.1991 tarihli 1990/2-648, 991/65 sayılı kararı). Diğer yandan söz konusu vasiyetle mirasçı atanmamış, belirli mal vasiyeti yapılmıştır. Bu durumda vasiyet alacaklısı gerekirse Türk Medeni Kanununun 600. maddesine göre genel hükümler dahilinde dava açabilir.

Hakimin bu görevi aşarak " vasiyetnamenin konusuz kalmasının tespitine" biçiminde, eda emri taşıyan, karar vermesi doğru değildir.