Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2009/3039 K.2010/7206

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, Cumhuriyet Savcısı tarafından res'en açılmış olup, davaname ile; 1928 doğumlu K..'nin R..S...'la evliyken 1955'de C..S..'yla da evlendiği iddiasıyla ikinci evliliğin iptali istenmiştir. Olayları açıklamak taraflara hukuki niteleme hakime aittir. (HUMK.md.76) Eşlerden birinin evlenme sırasında evli bulunması ikinci evliliği mutlak butlanla batıl kılar. (TMK.md.145/1) Mutlak butlan davası, Cumhuriyet Savcısı tarafından res'en açılır. Bu dava ilgisi olan herkes tarafından da açılabilir. (TMK.md.146/2)

Yapılan soruşturma ve toplanan delillerden, davalı C.. S.. ile fiilen evli olanın 1928 doğumlu K..S.. (D..) değil, kardeşi Z..(K.. S..) olduğu, ancak nüfusta, C..'le evlenenin 1928 doğumlu K.. olduğuna ilişkin tescil kaydı oluşturulduğu, C..le evli olan Z..'nin ise evlenme sırasında nüfusa kayıtlı olmadığı anlaşılmaktadır. Esasen bu husus mahkemenin de kabulündedir. Bu durumda, aynı kişinin evliyken yeniden evlenmesi söz konusu olmadığına, diğer bir ifade ile 1928 doğumlu K..

D..'ın (S..) iki değil, tek evliliği olduğuna, davalı Z..'nin (K..S..) C..'le evlendiği sırada önceden evli bulunmadığına göre, mutlak butlanın varlığından söz edilemez. Gerçekleşen bu fiili durum karşısında dava, evlenme olayının nüfusa hatalı tescil ve tesisinden kaynaklanan nüfus kaydının düzeltilmesi mahiyetindedir ve 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 36.maddesine dayanmaktadır. Davanın nüfus müdürü veya görevlendireceği nüfus memuru huzuruyla görülmesi gerekir.

Öyleyse davaya bakmakla aile mahkemesi değil, asliye mahkemesi görevlidir. Görev kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında hakim tarafından kendiliğinden gözetilir. Bu açıklama karşısında davaya aile mahkemesi sıfatıyla bakılması doğru bulunmamıştır.