Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2009/3576 K.2010/8056

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Davacılar, mirasçılıktan çıkarmaya ilişkin tasarrufun iptalini ve tenkis isteğinde bulunmuştur. Mirasçılıktan çıkarılan kimse, mirastan pay alamayacağı gibi tenkis davası da açamaz. (TMK.m.511/1) Çıkarma sebebi tasarrufta gösterilmemişse veya gösterilen sebebin varlığı ispat edilememişse, tasarruf, mirascının saklı payı dışında yerine getirilir. (TMK.m.512/3) Başka bir ifade ile bu halde çıkarılan, saklı payını isteyebilir.

Bu yasal hükümlere göre mirasçılıktan çıkarmanın tamamen iptali veya tasarrufun saklı pay dışında yerine getirilmesine karar verildiğinde tenkis isteği incelenebilecektir. O nedenle, davacıların dava dilekçesinde tenkis isteğiyle ilgili bir değer göstermelerini beklemek doğru olmaz. Değer gösterilmiş olsa bile gösterilen değer, ayrıntılı hesaba dayanmadıkça, tahmini değer olup "harca esas olmak" üzere bildirilmiş sayılır.

Tenkisin gerekip gerekmeyeceği, gerekiyorsa ne oranda ve miktarda gerekeceği önceden bilinemez. Değer tayini mümkün olan hallerde davacının dava dilekçesinde değer göstermesi mecburidir. (Harçlar K.m.16/3) Değerin muhakeme sırasında tespitinin gerektiği tenkis davasında, mahkemece bu değer tespit olunmadan davacıdan değer göstermesinin istenmesi usule aykırıdır. Mahkemece, tenkisle ilgili ayrıntılı bir hesap yaptırılmadan davacılara, bildirdikleri değer üzerinden noksan harcı yatırmaları için verilen önel bu itibarla sonuç doğurmaz. Bu yön gözetilmeden ve peşin karar ve ilam harcının usulün 409.maddesinde gösterilen süre içinde tamamlanabileceği ve bu halde dosyanın muameleye konulabileceği de dikkate alınmadan davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.