Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2009/4432 K.2009/9112

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Olayları açıklamak taraflara hukuki nitelendirme hakime aittir. (HUMK. 76. md.) Davacı kadının, boşanma kararındaki kesinleşme tarihinin kaldırılması, boşanmanın ölümle sona erdiğinin tespiti ve nüfus sicilinin düzeltilmesi istemi, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 445 vd. maddelerinde düzenlenmiş olan iade-i muhakeme talebini içermektedir.

İade-i muhakeme talep edilen boşanma davası Türk Medeni Kanununun 2. kitabında düzenlenmiş davalardan olup, 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkındaki Kanununun 4. maddesi uyarınca aile mahkemelerinin görevi içinde bulunduğundan iade-i muhakeme talebinin de aile mahkemesince bakılması gerekir.

Davalılar her ne kadar yetkisizlik itirazında bulunmuşlarsa da görev kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında mahkemece re’sen göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Görev ve yetkininin birlikte gündeme gelmesi halinde ise öncelikle görev konusunun incelenmesi gerekir. (HUMK. 171. md.)

Mahkemece dava dosyasının görevsizlik kararıyla Ankara Aile Mahkemesi’ne gönderilmesiyle yetinilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde “yetkisizlik ve davalı nüfus idaresi hakkında husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine” karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.