Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2010/14140 K.2012/615

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, davalı G. C.nun çocuğu olan Türkmenistan uyruklu 26.01.1998 doğumlu H. I. (Ruslanowiç)'un evlat edinilmesi isteğine ilişkindir. Eşlerden birinin diğeri çocuğunu evlat edinebilmesi için Türk Medeni Kanununun 306/son maddesi gereğince en az iki yıl evli olmaları veya otuz yaşını doldurmuş olması gerekmektedir. Taraflar yönünden iki yıllık evlilik koşulu gerçekleşmemiş ise de, davacı koca bakımından otuz yaş koşulu gerçekleşmiştir.

Mahkemenin istemin reddi gerekçesi yerinde değildir. Davalı anne G. C.'nun ve evlat edinilmek istenilen çocuğun Türkmenistan vatandaşı oldukları anlaşılmaktadır. Bu durumda dava, kişi bakımından “yabancılık” unsuru içermektedir. Yabancılık unsuru taşıyan özel hukuka ilişkin işlem ve ilişkilerde uygulanacak hukuk, Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukukuna göre belirlenir (5718s.K.md.1/1).

Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanunun 18.maddesine göre; evlat edinme ehliyeti ve şartları, taraflardan her birinin evlat edinme anındaki milli hukukuna tabidir. Evlat edinmeye ve edinilmeye diğer eşin rızası konusunda eşlerin milli hukukları birlikte uygulanır. Evlat edinmenin hükümleri, evlat edinenin milli hukukuna, eşlerin birlikte evlat edinmesi halinde ise, evlenmenin genel hükümlerini düzenleyen hukuka tabidir.

O halde, evlat edinme ehliyeti ve şartları bakımından davalı annenin cocuğun milli hukuku içeriğinin de belirlenmesi ve değerlendirilmesi gerekir. Mahkemece bu yönde bir araştırma yapılmamıştır. Hakim, Türk Kanununlar ihtilafı kurallarını ve bu kurallara göre yetkili olan yabancı hukuku res’en (kendiliğinden) uygular. Yetkili yabancı hukukun içeriğinin tespitinde tarafların yardımını isteyebilir (5718 s.K.md.2/1). Bu durumda mahkemece yapılacak iş.

Türkmenistan hukukunun uyuşmazlığa uygulanacak içeriğini tespit etmek, gerektiğinde bu hususta tarafların yardımını istemek, yetkili yabancı hukukun içeriği denetime elverişli olacak şekilde belirlendikten sonra, davacının evlat edinme ehliyet ve şartlarını taşıyıp taşımadığını Türk hukukuna göre belirlemek, davalı ile evlat edinilecek küçük bakımından da evlat edinme şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğini Türkmenistan hukukuna göre değerlendirilip, ulaşılacak sonuç uyarınca Türk hukuku bakımından Türk Medeni Kanununun 316. maddesi araştırma da yapılarak karar vermekten ibarettir.

Açıklanan yönler gözetilmeden eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru bulunmamıştır.