Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2010/1513 K.2010/11695

Davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava ile, evlilik dışı ilişkiden doğan ve velayet hakkına tek başına sahip annesinin ölümü üzerine velisiz kalan küçük 18.7.1998 doğumlu U.. A.'a N.. Gençlik Dairesinin vasi atanmasına ilişkin Nürnberg Yerel Mahkemesince verilen 15.7.2009 tarihli ve VII 0167/o7 sayılı kararın, “Çocukların Velayetine İlişkin Kararların Tanınması ve Tenfizi ile Çocukların Velayetinin Yeniden Tesisine İlişkin” Avrupa Sözleşmesi hükümlerine göre tanınması ve tenfizine karar verilmesi istenmiştir.

Dava, sözü edilen Sözleşme hükümlerine göre Merkezi Makam olarak belirlenen Adalet Bakanlığı (Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü) adına mahalli Cumhuriyet savcılığı tarafından davaname ile açılmıştır. Mahkemece “aile mahkemelerinin görevli olduğundan” bahisle görevsizlik kararı verilmiş, kararı Cumhuriyet savcılığı temyiz etmiştir.

Tanınması ve tenfizine karar verilmesi istenen yabancı mahkeme kararı, tek başına velayet hakkına sahip annenin ölümü üzerine velisiz kalan küçüğe vasi tayinine ilişkindir. N.. Yerel Mahkemesi, küçüğe velayet hakkına sahip annesinin 18.7.2007 tarihinde ölümü üzerine velayeti devralacak uygun bir kişinin bulunmadığından N..Şehri Gençlik Dairesini “vasi” olarak tayin etmiştir.

Aile Mahkemelerinin Kuruluş Görev ve Yargılama Usullerine Dair 4787 sayılı Kanuna göre ; aile mahkemeleri 2675 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanuna göre aile hukukuna ilişkin yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi davalarına bakar. (m.4/2)

2675 sayılı Kanun, 12.12.2007 tarihinde yürürlüğe giren 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukukve Usul Hukuku Hakkında Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır. (5718 s. MÖHUK m. 64/1) 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun 51/1. maddesinde “tenfiz kararları hakkında görevli mahkemenin asliye mahkemesi” olduğu hükme bağlanmıştır. Tanınması ve tenfizi talep edilen yabancı mahkeme kararı, velayete ilişkin olmayıp, vasi tayine ilişkin olduğuna göre, tanıma ve tenfiz kararı vermekle görevli mahkeme aile mahkemesi değil, asliye hukuk mahkemesidir. O halde işin esasının incelenmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde görevsizlik kararı verilmesi doğru görülmemiştir.