Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2010/1671 K.2010/9510

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hükmün temyizen mürafaa icrası suretiyle tetkiki istenilmekle duruşma için tayin olunan 11.5.2010 günü temyiz eden B. K. ile vekili Av. Ö.. F. Şimdi geldi. Karşı taraf E. K. vekili Av. V. O. geldi. Gelenlerin konuşması dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için duruşmadan sonraya bırakılması uygun görüldü. Bugün dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Veçhelerine Dair 25 Ekim 1980 tarihli Lahey Sözleşmesinin temel amacı, uluslararası alanda hukuka aykırı olarak yeri değiştirilen çocukların, biran önce mutad meskeninin bulunduğu ülkeye geri dönüşünü sağlayarak, çocukları yer değiştirmenin zararlı etkilerinden korumak ve çocukla kişisel ilişkide bulunma hakkını etkin şekilde tesis etmektir. Bu amaç, sözleşmenin "dibaçesinde" açıkça ifade edilmiştir.

Sözleşme, çocuğun yüksek çıkarını temel almıştır.

Sözleşmeye göre, çocuğun yerinin değiştirilmesi veya alıkonulması; bu fiillerin gerçekleşmesinden hemen önce, mutad meskeninin bulunduğu devlet hukuku uyarınca bir kişiye veya kuruma tek başına veya birlikte kullanılmak üzere tevdi edilmiş bulunan velayet hakkının ihlal edilmesi suretiyle meydana geldiği taktirde ve bu hak yer değiştirme veya geri dönmeme anında tek başına veya müştereken fiili biçimde kullanılmakta veya bu olaylar meydana gelmese kullanılacak idi ise kanuna aykırı addedilir.

(Söz.m.3) İade başvurusunda bulunan baba hem Türk hem İngiliz, davalı ise Türk vatandaşıdır. Tarafların müşterek milli hukukları Türk hukukudur. Türk hukukuna göre, evlilik devam ettiği sürece eşler çocukları üzerinde müşterek velayet sorumluluğuna sahiptirler. (TMK. m. 336/1) Taraflar çocuklarıyla birlikte 19.12.2008 tarihinde Türkiye'ye birlikte gelmişler, baba, 4.1.2009 tarihinde İngiltere'ye dönmüş, 4.6.2009 tarihinde iade başvurusunda bulunmuştur.

Bu tarihten önce annenin açtığı boşanma davasında çocuğun velayeti 26.12.2008 tarihinde tedbiren anneye verilmiştir. İade başvurusundan önce çocuğun velayeti tek başına anneye verildiğine ve baba bu hakkı fiilen kullanmadığına göre, alıkoymanın babanın velayet hakkının kanuna aykırı olarak ihlali suretiyle gerçekleştiğinden artık söz edilemez. Öyleyse iade isteğinin reddi gerekirken yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

KARŞI OY

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre yerinde bulunmayan temyiz isteğinin reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün onanmasına karar verilmesi gerekir düşüncesi ile sayın çoğunluk kararına katılmıyorum.