Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2010/17066 K.2011/18762

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm, davalı tarafından kusura ilişkin "tespit hükmü" ve vekalet ücreti yönünden temyiz edilmiş olmakla, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü. 1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle manevi tazminat boşanmanın fer'i olarak talep edildiğinden reddi nedeniyle davalı yararına vekalet ücreti takdir edilmemiş olmasında bir yanlışlık bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2- Boşanma davası devam ederken, eşlerden birinin ölümü halinde, sağ kalan eşin mirasçı olup olamayacağı ve ölüme bağlı tasarruflarla kendisine sağlanan hakları kaybedip etmeyeceği açısından bu eşin kusurunun tespiti önem taşır ve sadece bu halde “kusur” müstakil olarak tespit hükmüne konu olur.

Medeni Kanunumuzda, boşanma davası açılmasından sonra davanın devamı sırasında eşlerden birinin ölümü halinde, ölen eşin mirasçılarına, diğer eşin “kusurunun tespiti” bakımından davaya devam etme hakkı tanınmıştır. (m.181/2) Böyle bir durumda mirasçılar tarafından devam edilen dava boşanmaya ilişkin olmayıp kusurun tespitine ilişkindir.

Açılmış olan boşanma davasının, daha önce verilmiş ve dava sırasında kesin hüküm halini almış bir boşanma kararının varlığı nedeniyle konusuz kalması durumunda, davalı eşin kusurunun tespiti yönünde bir tespit hükmü verilmesi mümkün bulunmamaktadır. Kesinleşen boşanma kararının varlığı, görülmekte olan boşanma davasındaki boşanma isteğini konusuz hale getirir ise de; kusur, boşanmanın nafaka ve tazminat gibi fer'i sonuçlarına ilişkin düzenleme bakımından etkili olur.

Bunun dışında boşanma davası konusuz kalsa dahi, münhasıran davalı eşin kusurunun tespiti yönünde bir tespit hükmü kurulamaz. Olayda, daha önce açılmış olan davada tarafların boşanmalarına karar verildiği ve bu kararın kesinleşmiş olması nedeniyle konusuz kaldığından bahisle boşanma konusunda karar verilmesine yer olmadığına, davacı eşin manevi tazminat isteğinin reddine karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Az önce yapılan açıklamalar karşısında boşanmanın fer'îlerine ilişkin bir düzenleme yapılmadığına göre boşanma davasının konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmekle yetinilmesi gerekirken, bunun yanında “davalının kusurlu olduğunun tespitine” karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Ne var ki, bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hükmün bu bölümün hüküm fıkrasından çıkartılması suretiyle düzeltilerek onanması gerekmiştir (HUMK.md.438/7)