Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2011/15626 K.2011/18546

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm temyiz edilerek; temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması istenilmekle; duruşma için belirlenen 15.11.2011 günü duruşmalı temyiz eden davalı ... vekili Av. ... ... ve karşı taraf davacı ... vekili Av. ... ... geldi. Gelenlerin konuşması dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için duruşmadan sonraya bırakılması uygun görüldü. Bugün dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre yerinde bulunmayan temyiz isteğinin reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, duruşma için takdir olunan 825.00 TL. vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine, peşin alınan harcın mahsubuna ve 90.00 TL. temyiz başvuru harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 ... içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi. 15.11.2011 (Salı)

(Muhalif)

KARŞI OY YAZISI

Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Veçhelerine Dair 1980 tarihli Lahey Sözleşmesi uyarınca mutad meskene iade talebinde bulunan ... Türk vatandaşlığı kaybettirilmiş ABD vatandaşı; ortak çocukları alıkoyan davalı anne ... ise Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olup; halen evlidirler.Ortak çocuklardan ... Müslim 27.04.1996, ...

Müslim ise 20.12.1999 doğumludurlar.Davacı ... mutad mesken olarak ABD devletini bildirmiş olup; çocukların mutad meskenin ABD/Newyork-Albany olduğu konusunda bir çekişme yoktur.Çekişme, çocukların mutad meskenlerine iadesine red sebebi bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır. Davalı anne vekili çocukların kendi iradeleriyle iadeye karşı çıktıklarını belirterek, çocukların iradelerine değer verilmesini ve iade isteminin reddine karar verilmesini istemiştir.

Ortak çocuklar mahkeme önünde alınan beyanlarında ABD' ye dönmek istemediklerini; anneleri yanında Türkiye'de kalmak istediklerini 14.12.2010 tarihli mahkeme oturumunda bizzat bildirmişlerdir. ABD'nin imzalamadığı, Türkiye'de usulünce onaylanarak yürürlüğe girmiş Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesinin 12. maddesi; çocukları ilgilendiren davalarda idrak çağındaki çocukların görüşünün alınması ve görüşlerine gereken önemin verilmesi gerektiğini öngörmektedir.

Aynı şekilde, iade talebinin dayanağını oluşturan 1980 tarihli Lahey Sözleşmesinin 13/2. maddesi de; iade talebine konu çocukların geri dönmek istemediğini ve görüşünün gözönünde bulundurulmasının uygun olacağı bir yaşa ve olgunluğa erişmiş bulunduğunun gözlenmesi halinde; mahkemenin iade talebini reddedebileceğini hükme bağlamaktadır. Mahkeme önünde 14.12.2010 tarihinde dönmeme iradelerini açıklayan çocuklardan ... 11 yaşında, ... ise 14 yaşındadır.

Çocukların o tarihte, kararlarının sonuçlarını bilebilecek idrak çağındaki ve yaş olgunluğunda olduklarının kabulü gerekir. Nitekim, çocuklar ABD ve babalarının yanına dönmeyi istemediklerini 31.01.2011 tarihli uzman Pedagog ... Aytuna ilk yaptıkları görüşmede de yinelemişlerdir. Mutad mesene iadeye ilişkin sözleşmede somut bir yaş sınırı bulunmamaktadır. Her ülke mahkemeleri somut olaya göre uygulamada farklı yaşları olgunluk ve idrak yaşı olarak benimsemektedir.

ABD mahkemeleri, dokuz yaşındaki bir çocuğun görüşünün alınmasını gerektiren yaş ve olgunlukta bulunmadığını kabul etmişse de [... ve Deuquette davası 613 A.2d 486-NS. Super.Ct.1992-(F.Kerem ...:Milletlerarası ... Hukukta Kaçırılan veya Alıkonan Çocukların iadesi, İstanbul 2010, sh.165, dn.785)den naklen] istisnaen sekiz yaşındaki bir çocuğun görüşünün de gözetilerek iade isteminin reddedildiği kararlar da olduğu belirtilmektedir. [Rajımakers-Eghayle v.

Hara Davası-131 F.Supp.2d 953-E.D. Mich.2001-(..., age.sh.165, dn.186) den naklen] Ayrıca ABD'nin Georgia Eyaletinde ondört yaş ve üstündeki çocukların kendi velayetini üstlenecek olan ana/babayı seçme hakkına sahip olduğu ve buna ilke olarak saygı duyulması gerektiği kabul edilmiştir ( Georgia State Cade, Title 19 Chapter 9/3, .... Age. sh. 163'den naklen). Dairemizin, bu arada Türkiye uygulamasının ise, on yaş ve üstü olduğunu söylemek mümkündür.

Bütün bu açıklamalar karşısında yerel mahkemenin çocuklanın mutad meskene dönmeme iradelerine değer verip; iade talebini sözleşmenin 13/2. maddesine göre reddetmesinde; hukuka aykırı bir durum bulunmamaktadır. Karar gerek içi hukuka gerekse iade talebinin dayanığını oluşturan 1980 tarihli Lahey Sözleşmesine uygundur. Her durumda yaş ve olgunluğa gözetildiğinde, çocuklardan ...'un iade talebinin reddine karar verilmesi gerekir.

Çocuklardan ...'in yaşı ve olgunluk durumu yetersiz görülse bile; sözleşmenin 13/b maddesi uyarınca; ...'in kardeşi ...'dan ayrılacak olmasını kabul etmek için bir neden bulunmadığının ve durumun anılan 13/b. maddesi kapsamında, “ iade halinde, çocuğun müsamaha edilemeyecek bir duruma düşecek olması” niteliğinde olacağından; ... ... için de iade talebi reddedilmelidir.

Belirtilen nedenlerle, mutad meskene iade talebini reddeden yerel mahkeme kararının onanması gerektiğini düşünüyorum.