Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2011/17474 K.2012/16311

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Islah, tarafların iddia ve savunmanın değiştirilmesi yasağı nedeniyle yapamadıkları bir usul işlemini, yasada aranan koşullar yerine getirilmek suretiyle yapabilmelerine olanak sağlayan bir hukuki araçtır. Islah tek taraflı irade açıklaması ile kullanılan yenilik doğurucu bir hak olup; bu nedenle karşı tarafın izni ya da mahkemenin onayı aranmaz. Islah için aranan koşulların yerine getirilmesi gerekli ve yeterlidir.

Taraflar ıslahla dilekçelerinde belirttikleri vakıaları, dava konusunu, talep sonucunu değiştirebilirler. Islah yoluyla davanın kısmen veya tamamen değiştirilebilmesi, talep miktarının arttırılabilmesi mümkün iken; mevcut davanın yanına yeni bir talep (dava) eklenmesi söz konusu değildir.

Davacı zina (TMK. m. 161) hukuki nedenine dayanarak açmış olduğu davada, yargılama devam ederken mevcut davasına "evlilik birliğinin temelinden sarsılması (TMK. m. 166/1-2)" sebebine dayalı olarak yeni bir davayı ıslah suretiyle eklemiştir. Açıklandığı gibi; davacının yaptığı bu işlem, davanın kısmen veya tamamen ıslahı niteliğinde olmadığından; geçerli bir ıslah değildir.

Mahkemece davacının zina sebebine dayalı boşanma davası reddedilmiş; davalı bu ret kararını temyiz etmediğinden zinaya yönelik davanın reddine ilişkin hüküm kesinleşmiştir. Ancak; mahkemece, davacının geçerli olmayan ıslah işlemine geçerlilik tanınarak; davacının ıslahla ileri sürdüğü evlilik birliğinin temelinden sarsılması (TMK. m. 166/1-2) sebebine dayalı olarak tarafların boşanmalarına karar verilmiş; bu hükmü ise davalı temyiz etmiştir.

Açıklanan nedenlerle ıslahla davaya yeni bir dava (talep) eklenemeyeceğinden; davacının evlilik birliğinin temelinden sarsılması hukuki sebebine dayalı boşanma talebi hakkında "usulünce açılmış bir dava bulunmadığından karar verilmesine yer olmadığına " karar verilecek yerde; kabulü ile boşanmaya karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuş; bozmayı gerektirmiştir.