Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2012/15475 K.2013/2219

Taraflar arasındaki "boşanma" ve "ziynet eşyası alacağı" davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece yapılan yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davacı-karşı davalı (koca) tarafından kadının boşanma davasının kabulü suretiyle verilen boşanma kararı, kendi davası, kadın lehine hükmedilen nafaka, tazminatlar ve ziynetler yönünden; davalı-karşı davacı (kadın) tarafından ise tazminatların miktarları ve ziynetlerin reddedilen bölümü yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davalı-karşı davacının ziynetlerde fazlaya ilişkin talebinin reddine yönelik temyiz itirazları yersizdir.

2-Olayları açıklamak taraflara, hukuki nitelendirme hakime aittir (HUMK. md. 76). Davacı-karşı davalı (koca), dava dilekçesinde; eşi aleyhine daha önce 18.11.2002 tarihinde açtığı boşanma davasının 2004/174 sayılı kararla reddedildiğini, kararın kesinleştiğini, o günden beri eşiyle ayrı yaşadıklarını, bundan sonra da birleşmelerinin mümkün olmadığını ileri sürdüğüne göre, dava Türk Medeni Kanununun 166/4. maddesinde yer alan fiili ayrılık sebebine dayanmaktadır. Delillerin bu hukuki sebep çerçevesinde değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, hatalı nitelendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

3-Davalının, cevap layihası içinde yer alan karşı davasında, boşanma talebi bulunmamaktadır. Karşı dava, ziynet eşyasının aynen iadesi, olmadığı takdirde bedelinin tahsili isteğine ilişkindir. Hakim iki taraftan birinin talebi olmaksızın re'sen ( kendiliğinden) bir davayı inceleyemez ve karara bağlayamaz (HMK.md.24/1). Karşı davada davalının boşanma talebinin bulunmadığı nazara alınmadan, karşı boşanma davasının kabulü suretiyle tarafların boşanmalarına karar verilmesi doğru bulunmamıştır.

4-Davalı, cevap dilekçesi içinde açtığı karşı dava ile; karşı davalının boşanma davası açmadan yaklaşık bir ay önce kendisini kandırarak rızası hilafına altınlarını elinden alıp, sattığını ileri sürerek 14 adet 32 gramlık burma bilezik, 2 adet bütün gremsiyeden oluşan altınlarının aynen iadesini, mümkün olmadığında nakten tediyesine karar verilmesini istemiştir. Yapılan soruşturma ve toplanan delillerden, davalıya 4 adet düz bilezik ve 2 adet Cumhuriyet altını takıldığı, bunların da koca tarafından davalıdan alınıp bozdurularak borçların kapatıldığı anlaşılmaktadır. Bunların davacı- karşı davalı (koca)'ya davalı-karşı davacı (kadın) tarafından, geri istenmemek üzere verildiği iddia ve ispat edilmemiştir. Öyleyse bu altınların kabulü gerekirken, fazlasına hükmedilmesi doğru bulunmamıştır.

5-Kabule göre de;

Davalı, karşı davasıyla 14 adet burma bilezik ve 2 adet gremsiyenin aynen iadesini, olmadığı takdirde fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak üzere 8.000 TL.'nin tahsilini istediği halde, bedele ilişkin saklı tuttuğu hakkı sonradan da istemediği halde, 17 bilezik ve 2 adet Cumhuriyet altını karşılığı olarak, aynen iade mümkün olmadığı takdirde 26.565 TL.ye hükmedilerek bedele ilişkin talebin aşılması da usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.