Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2012/15863 K.2013/16589

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davalı tarafından temyiz edilerek; temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması istenilmekle; duruşma için belirlenen 14.06.2013 günü temyiz eden davalı E.Ö. ile vekili Av..gelmediler. Karşı taraf davacı G. Ö. vekili Av. .geldi. Gelenin konuşması dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için duruşmadan sonraya bırakılması uygun görüldü. Bugün dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Mahkemece davalının gösterdiği tanıklar dinlenmemiş, davacının tanıkları ile sonuca gidilmiştir. Davalı tanıklarının dinlenmemesinin gerekçesi olarak, davalının somutlaştırma yükümlülüğünü kesin süre içinde yerine getirmemiş olması gösterilmiştir.

Davalı cevabında savunmasını dayandırdığı vakıaları somut olarak belirtmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanununun 194'ncü maddesinde yer alan somutlaştırma yükümlülüğü, vakıaların somut olarak ileri sürülmüş olmasıyla ilgilidir. Bu yükü yerine getirmemiş olan taraf sonucuna katlanacaktır. Bu kuralın amacı, mahkemenin uyuşmazlığı doğru saptayıp, yargılamayı doğru ve sağlıklı bir şekilde yürütmek ve makul sürede sonuçlandırmaktadır.

194'ncü maddenin (2) fıkrasında somutlaştırma yükünün delillerle bağlantısı ortaya konulmuştur. Buna göre hangi delilin hangi vakıanın ispatı için gösterildiği açıkça belirtilmelidir. Davalı, savunmasını dayandırdığı vakıaları ispat için tanık deliline dayanmış ve tanıklarının isim ve adreslerini gösteren listeyi mahkemeye 21.12.2011 günü vermiştir.

Bu dilekçede veya sonradan verilen süre zarfında hangi tanığı, hangi vakıanın ispatı için gösterdiğini belirtmemiş olması, gösterilen tanıkların her birinin dayanılan vakıaların bütünü için gösterilmiş olduğu anlamını taşır ve bu durum tanık delilini ikame etme hakkından vazgeçmiş sayılmasını gerektirmez. Bu bakımdan, davalının gösterdiği tanıklar usulünce çağrılıp dinlenmeli ve toplanan tüm deliler birlikte değerlendirilerek sonucuna gidilmelidir.

Öte yandan hakim usul kurallarını uygularken taraflara eşit davranmalıdır. Eş deyişle usul hükümlerinden taraflar eşit şekilde yararlanmalıdır. Bu husus medeni yargılamada da geçerli olan "adil yargılanma" hakkı kapsamındaki "silahların eşitliği ilkesi"nin tabii bir sonucudur. Hakim, yasal sebep olmadıkça taraflardan birini diğerinden avantajlı duruma sokacak uygulamadan kaçınmalıdır. Davacının bir kısım tanıkların dinlenmesinde aranmamış olan somutlaştırma yükünün, davalı için aranması yukarıdaki ilkeye de aykırıdır. Açıklanan hususlar gözetilmeden eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru bulunmamıştır.

2-Davacı; 15.000 TL. tutarındaki parasının, davalı tarafından zorla elinden alındığını ileri sürerek bu bedelin iadesini istediğine göre, bu istek haksız fiile (BK.md.41, TBK.md.49) dayanmaktadır. Haksız fiile dayanan talepler de aile hukukunun kapsamı dışında genel hükümlere tabidir. O halde kadının Türk Medeni Kanununun 174/1. maddesi kapsamı dışındaki alacak talebi yönünden görevsizlik kararı verilmesi gerekirken bu yönün gözetilmemiş olması da doğru bulunmamıştır.