Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2012/22589 K.2013/15696

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü: Dava evlenmenin mutlak butlan nedeniyle iptaline ilişkin olup, Cumhuriyet Savcılığınca açılmıştır (TMK.md.146). Taraf teşkili kamu düzenindendir. Kamu adına mutlak butlan davasını açan ve evliliğin iptalini isteyen Cumhuriyet savcısına usulünce tebligat yapılıp duruşmaya katılımı sağlanmadan yargılamaya devamla yazılı şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir..

KARŞI OY YAZISI

Dava, mutlak butlan sebebiyle evliliğin iptali (TMK. Mad. 145/3) istemiyle aynı Kanunun 146/1. maddesindeki yetkiye dayanılarak Cumhuriyet savcısı tarafından açılmıştır.

Mahkemece duruşma günü davayı açan Cumhuriyet savcılığına usulüne uygun tebliğ edilmemiş ise de, Cumhuriyet savcısı 22.06.2010, 28.09.2010, 28.12.2010, 01.03.2011 ve 05.04.2011 tarihli duruşmalara katılmış, daha sonraki duruşmalara katılmamıştır. Hal böyleyken mahkemece tarafların yokluğunda yargılamaya devam edilerek 07.02.2012 tarihli oturumda davanın kabulüne karar verilmiştir. Mahkemenin, davanın davacısı sıfatında bulunan Cumhuriyet savcısının duruşmalara katılımını sağlamak gibi bir görevi bulunmamaktadır. Mahkemenin görevi duruşma gününü davacıya usulüne uygun şekilde tebliğ etmektir.

Cumhuriyet savcısı, açmış olduğu hukuk davasının duruşmasında hazır bulunmak zorundadır. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Hukuk Muhakemeleri Kanununun 70. maddesinde de “Cumhuriyet savcısı, kanunda açıkça öngörülen hallerde, hukuk davası açar veya açılmış olan hukuk davasında taraf olarak yer alır” hükmüne yer verilmiştir. Cumhuriyet savcısı, açmış olduğu bir hukuk davasının duruşmasına gelmezse, davalı/davalılar, dosyanın işlemden kaldırılmasını (HUMK.mad.409/1, HMK.mad. 150/1) veya tahkikata Cumhuriyet savcısının yokluğunda devam edilmesini isteyebilir.

Cumhuriyet savcısı tarafından davaname ile açılan evliliğin iptali davaları nüfus davası olarak nitelendirilemeyeceğinden, 14.04.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6217 sayılı Kanunun 30/d bendi kapsamında da değildir.

Cumhuriyet savcısının açtığı hukuk davasının duruşmalarına gelmemesinin müeyyidesi, davalı/davalılar tarafından takip edilmesi halinde Cumhuriyet savcısının yokluğunda görülmesi veya taraflarca takip edilmemesi halinde ise dosyanın işlemden kaldırılmasıdır. Mahkemenin, duruşmaya gelmeyen Cumhuriyet savcısını duruşmaya getirmek için zor kullanma yetkisi söz konusu değildir. (Prof. Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü, İstanbul .2001 sh. 856)

Taraflarca takip edilmeyen davanın HMK'nun 150. maddesi gereğince işlemden kaldırılması ve yasal süre içerisinde yenilenmemesı halinde açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiğini düşündüğüm için sayın çoğunluğun 2. bentte gösterilen bozma sebebine katılmakla birlikte, 1. bentte gösterilen bozma sebebine katılmıyorum.