Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2012/23796 K.2012/27641

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Türk Medeni Kanununun 166/son maddesine dayalı olarak açılan davada boşanmaya karar verilebilmesi için; davacı tarafın, boşanma sebeplerinden herhangi biriyle açılmış bulunan davanın reddine karar verilip bu kararın kesinleştiğini ve bu kesinleşme tarihinden başlayarak üç yıl geçmesi halinde her ne sebeple olursa olsun ortak hayatın yeniden kurulamamış olduğunu kanıtlaması gerekli ve yeterli olup; davalının kusurunun kanıtlanması gerekmez. Tarafların kusur durumu; boşanma kararı için değil; boşanmanın fer'i (eki) olan yoksulluk nafakası (TMK. md. 175) ile maddi ve manevi tazminat (TMK.m.174/1-2) talepleri bakmından değer taşır.

Mahkemece delil bildirme hakkını yitirmedikleri halde; tarafların delil bildirme isteklerinin reddine karar verilerek sadece önceki retle sonuçlanan dava delil kabul edilerek boşanmaya karar verilmiştir. Davalı, üç yıllık eylemli ayrılık süresi içinde ortak hayatın yeniden kurulmuş olup olmadığı konusunda bir açıklamada bulunmamış, davanın reddini istemiştir.

Delil bildirme isteğinin reddi sonucu; ortak hayatın yeniden kurulup kurulmadığı hususunda, taraflar kanıtlama imkanlarını kullanamamışlardır.

Bu amaçla; hakimin davayı aydınlatma ödevi (HMK. md. 31) çerçevesinde taraflardan ortak hayatın yeniden kurulup kurulmadığı hususunda açıklama istenilerek bu husus çekişmeli kaldığı takdirde; her iki tarafa da delil bildirme imkanının sağlanması, gösterildiği takdirde usulünce toplanması ve gerçekleşecek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken; hukuki dinlenilme hakkına (HMK. md. 27) aykırı olacak şekilde, eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.