Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2012/26217 K.2013/11631

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davalı tarafından; tamamı yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle, kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle mahkemece 30.5.2012 günü icra edilen ön inceleme duruşmasında; tarafların boşanma ve mali sonuçlarında anlaşamayacaklarının imzalı beyanlarıyla tespit edilmiş olmasına, bu duruşma sonucunda tahkikata yönelik olarak davalıya delillerini bildirmesi için süre verildiğine ve davacının daha evvelce bildirmiş olduğu tanıkların dinlenmeleri için de davetiye tebliğine karar verilmiş olduğuna göre, ön incelemenin tamamlandığı ve tahkikat aşamasına geçildiğinin kabulü gerekmesine,

"ön incelemenin bittiği ve tahkikata geçildiği" hususunun taraflara mahkemece ayrıca tefhimine lüzum bulunmadığına, duruşmanın tahkikat için talik edildiği oturum gününün taraflara tefhiminin, tahkikat duruşmasına davet (HMK. m. 147) niteliğinde olmasına,

davalı, tahkikat duruşmasına mazeretsiz olarak gelmemiş olup, usulüne uygun davet edildiği halde tahkikat duruşmasına mazeretsiz olarak gelmeyen ve tahkikat yokluğunda cereyan eden tarafın sözlü yargılama ve hüküm için tayin olunan gün ve saatte mahkemede hazır bulunması için davet edilmesinin de (HMK. m. 186/1) somut olay bakımından sonuca etkili bulunmamasına göre davalının bu yönlere temas eden temyiz itirazları yerinde olmadığı gibi, diğer hususlara ilişkin temyiz itirazları da yersiz bulunduğundan usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA,aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine,

peşin alınan harcın mahsubuna ve 103.50 TL. temyiz başvuru harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi.25.04.2013(Prş.)

(Muhalif) (Muhalif)

KARŞI OY YAZISI

Anlaşmalı boşanma davasında (TMK.m.166/3) gerçekleşen ön inceleme duruşmasında anlaşma koşulların gerçekleşmediği anlaşılınca aile mahkemesinin tahkikate geçildiğini açıklamadan doğrudan delil toplama işlevine geçerek çekişmeli boşanma (TMK.m.166/1) hükümlerine göre hüküm tesis etmiş olup davalı tarafından usul hükümlerine aykırı davranıldığı için karar temyiz edilmiştir. Yerel mahkeme tarafından ÇOK SAYIDA usul kuralı uygulanmayarak Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine açıkça aykırı davranılmıştır.

Şöyle ki;

1-Davacının iddiasının dayanağı bütün vakılar sıra numarası altında açık özetleri yapılarak bildirilmemiştir (HMK.m.119/1-e).

2-Davacının iddiasının dayanağı vakıalarının hangi delillerle ispat edileceği açıklanmamıştır (HMK.m.119/1-f).

3-Davalıya cevap dilekçesi vermesi imkanı için çekişmeli dava dilekçesi örneği tebliğ edilmemiştir. Savunma hakkı ihlal edilmiştir.

4-Dilekçeler teatisi yapılmamıştır.

5-Çekişmeli boşanma davasına uygun olarak ön inceleme yapılarak tarafların anlaşıp anlaşamadıkları hususlar belirlenmemiştir (HMK.m.140/1).

6-Tahkikata geçildiği açıklanıp tahkikat için duruşma günü verilmemiştir.

Sonuç olarak;

Yerel mahkeme tahkikat işlemini ön inceleme sonucunda belirleyeceği çekişmeli vakılara göre yürütecektir.

Bırakının "çekişmeli vakılar" belirlemeyi "hangi vakıaya" dahi dayandığını bile açıklamayan davacının boşanma davasını tahkikata geçerek sürdürme olanağı var mıdır? Yoktur.

Ön inceleme kurallarını YOK SAYAN yerel mahkeme görüşüne katılabilmeme Hukuk Muhakemeleri Kanununun 33. madde hükmü izin vermemektedir.

KARŞI OY YAZISI

Dava; anlaşmalı boşanma davası (TMK.m.166/3) olarak, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun yürürlüğe girmesinden sonra, 14.02.2012 tarihinde açılmış, ön inceleme aşamasında davacı tarafından genel boşanma sebebine dayalı (TMK.m.166/1-2) çekişmeli boşanma davasına dönüştürülmüştür. Ön inceleme duruşmasına her iki taraf da katılmıştır.

Ön inceleme aşamasında yapılacak taraf ve mahkeme usul işlemleri, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 140. maddesinde gösterilmiş; ön incelemenin nasıl tamamlanacağı da aynı maddede gösterilmiştir (m.140/3). Buna göre; ön inceleme aşamasından tahkikat aşamasına geçilebilmesi için anılan maddedeki usul işlemlerinin mahkemece tamamlanarak, ön incelemenin bittiğinin tutanağa bağlanması ve bu açıklamanın altının duruşmada hazır bulunan taraflarca imzalanması gerekecektir.

Mahkemece; kanunun gösterdiği usule uygun olarak yapılan ön inceleme duruşmasının bittiği ve tahkikat aşamasına geçildiği açıkça belirtilmediği gibi, açıklanan şekilde bir imza alınması işlemi de yapılmış değildir. Ön incelemenin bitip, tahkikata geçildiğinin belirtilmesi önemli bir usulü güvencedir.

Aksi durumda, sonraki duruşmanın tahkikat duruşması mı yoksa ön incelemenin ikinci duruşması mı olduğu açıkta kalır ve böylece tarafların yargılama aşamasına göre; diğer usulü işlemleri yapması ve dava stratejisini çizmeleri olanağı ortadan kalkmış olur. Böyle bir durum da, ilgili tarafın hukuki dinlenilme hakkına (HMK.m.27) ayrılık oluşturur.

Açıkladığım nedenlerle, mahkemece yeniden ön inceleme duruşma günü belirlenerek taraflara usulünce tebliğ edilmesi ve anılan Hukuk Muhakemeleri Kanununun 140. maddesindeki usulü işlemlerin de tamamlanması ile, ön inceleme duruşmasının bittiğinin ve tahkikat aşamasına geçildiğinin açıkça taraflara usulünce bildirilmesi gerekir. Açıklanan yönde işlem yapılmak üzere hükmün bozulması gerektiğini düşünüyorum.