Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2012/26636 K.2013/1955

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü: Dava, soybağının tespitine ilişkin olup, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun, üçüncü kısmı hariç, ikinci kitabında yer almaktadır.

Görev, kamu düzenine ilişkindir. Mahkemece yargılamanın her aşamasında kendiliğinden dikkate alınması gerekir. 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanunun, 5133 sayılı Kanunla değişik 4. maddesi.

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun ikinci kitabından üçüncü kısım hariç olmak üzere (m.118-395) kaynaklanan bütün davaların, aile mahkemeleri kurulan yerlerde bu mahkemelerce bakılacağını; aynı Yasanın 2. maddesi de, aile mahkemesi kurulmayan yerlerde bu kanun kapsamına giren dava ve işlerin asliye hukuk (aile) mahkemelerinde bakılacağını hükme bağlamıştır.

Şu halde Aile Mahkemesi kurulmayan yerlerde Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenen Asliye Hukuk Mahkemelerinde davanın Aile Mahkemesi sıfatı ile görülüp karara bağlanması gerekir. (H.G.K. 16.11.2005 tarih ve 2/673-617 sayılı kararı) Bu açıklama karşısında; davaya “Aile Mahkemesi” sıfatıyla bakılması gerekirken, bu husus düşünülmeden Asliye Hukuk Mahkemesi olarak yargılamaya devam edilip, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

KARŞI OY YAZISI

Dava, kök muris H. ile Davacı arasındaki irs ilişkisinin (kan bağının) tespiti isteğine ilişkindir. Soybağı, ancak baba ile kurulabilir. Davacı, babasıyla ilgili bir uyuşmazlık çıkarmamıştır. Babanın üst soyu ile irs ilişkisinin tespiti isteğinin, Türk Medeni Kanununda yer alan soybağına ilişkin davalarla bir ilgisi bulunmamaktadır. Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulunun, görevli daireyi belirlerken ki yaptığı nitelendirme, Daireyi bağlamaz.

Başkanlar Kurulu kararı sadece, iş bölümü esaslarına göre “görevli daireyi” belirlemeye yönelik olup, bu kararla görevli kılınan Daireye o işe bakma zorunluluğunu yükler. Yoksa, görevli Dairenin davanın hukuki vasfını tayininde belirleyici etkiye sahip değildir. Bu bakımdan, Başkanlar Kurulunun davayı “soybağının tespiti” olarak nitelendirmesi, davanın yukarıda açıklanan niteliğini değiştirmez.

Bu sebeple, davanın 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanunun 4. maddesinde gösterilen dava ve işlerle bir bir ilgisi bulunmadığına göre, aile mahkemelerinin görevli olduğu kabul edilemez. Öyleyse işin esasının incelenmesi gerekir. “Aile Mahkemelerinin görevli olduğuna” ilişkin bozmaya açıklanan sebeple katılamıyoruz.