Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2012/3966 K.2013/5993

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı, nüfus kayıtlarında babası görünen ... gerçekte babası olmadığını ileri sürerek soybağının reddini talep ve dava etmiş mahkemece davacıya gider avansını yatırmak üzere süre verilmesine rağmen davacının gider avansını yatırmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki belgelerden davacının davayı açarken 403 TL gider avansı yatırdığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece davacıdan yatırılması istenen avansın yapılacak DNA testi için gereken giderler olduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece davacıdan talep edilen avans gider avansı olmayıp delil avansıdır (HMK md 324). Delil avansının sürede yatırılmamasının yaptırımı ise o delilden vazgeçmiş sayılmaktır. Delil avansı dava şartlarından değildir. Bu husus nazara alınmadan yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

Kaldı ki Dava Türk Medeni Kanununun 286 ve devamı maddelerine dayalı, soybağının reddi davasıdır.

Kamu düzenine ilişkin olan bu tür davalarda, Türk Medeni Kanununun 284. maddesinde belirtilen koşullar saklı kalmak kaydıyla, Hukuk Muhakemeleri Kanunu uygulanır. Anılan madde uyarınca, hakim maddi olguları re'sen araştırır ve kanıtları serbestçe takdir eder. Hukuk Muhakemeleri Kanununun 325. maddesi uyarınca da, hakim tarafından resen yapılması emredilen işlemin gerektirdiği masrafın, iki taraftan birinin veya her ikisinin ödemesine karar verilir. Tayin olunan süre içinde masrafın yatırılmaması halinde ise, ilerde haksız çıkandan alınmak üzere Devlet hazinesinden karşılanmasına karar verilir.

Türk Medeni Kanununun 284/2. maddesi, araştırma ve incelemeye rıza gösterme yükümlülüğüne ilişkindir. Davacının, soybağının belirlenmesinde zorunlu olan DNA test masrafı olan 1.900.00 TL yi yatırmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verildiği anlaşılmıştır. Davacının DNA incelemesine karşı koyması söz konusu değildir.

Belirtilen bu yönler üzerinde durulmadan, Yasa maddesinin hatalı yorumu sonucu, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması da usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.