Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2012/6375 K.2012/10143

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü: Anne ve baba adının düzeltilmesi istenen G. K.'nın ölü olduğu ileri sürülmüştür. Mahkemece adı geçenin ölüm kaydının dosya içine alınması, mirasçılarının davaya dahil edilerek hüküm kurulması gerekirken, usulüne uygun taraf teşkili sağlanmadan yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

KARŞI OY YAZISI

29.4.1996 tarihinde yürürlüğe giren 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 36. maddesi uyarınca, Cumhuriyet Savcıları ancak "ilgili resmi dairenin göstereceği lüzum üzerine" nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davası açabilir. Nüfus memurluğunun G. K. adlı kişinin ölüm işleminin 5490 sayılı Yasanın 33. maddesi uyarınca nüfus siciline işlenmesi için yapılan kolluk araştırmasında bu kişinin hanesine kayıtlı olduğu İ.. ilçesi, Ç..

Köyü nüfusuna kayıtlı karı-koca R. ve E. K.çiftinin çocukları olmadığı, gerçekte İnebolu ilçesi, K.. Köyü nüfusuna kayıtlı karı-koca S. ve Z.. K. çiftinin çocukları oldukları belirtilerek; nüfus memurluğunun gösterdiği lüzum üzerine. G. K.'nın mevcut nüfus kaydının iptali ile ana ve baba adının da değiştirilerek S. ve Z. K.'nun hanesine tescili için nüfus kaydının düzeltilmesi davası açılmıştır.

Cumhuriyet Savcısının ilgili resmi dairenin gösterdiği dava açılmasındaki gerekliliğin yerinde olup olmadığını tartışarak; gereklilik yoksa resmi dairenin lüzumiyet talebinin reddiyle dava açılmasına yer olmadığına karar vermesi, bir gereklilik varsa da davaname ile nüfus kayıt düzeltimi davası açması gerekir. Hukukumuzda Cumhuriyet Savcısına nüfus kayıt düzeltimi konusunda "dava aç emri" veren bir düzenleme bulunmamaktadır (bkz.M..

S..: Özel Hukukta Cumhuriyet Savcısının Görevleri, Ankara 2005, sh.129). Düşüncemize göre. Cumhuriyet Savcısı, ancak nüfus kayıtları arasında apaçık bir çelişki bulunduğu veya kanunlarda Cumhuriyet Savcısına açıkça yetki verildiği (örneğin, TMK.m.146; m.298, m.318 gibi) durumlarda dava açacaktır.

Aksi halde, yani nüfus kayıtlarındaki her gerçeğe aykırılık şüphesiyle ilgili resmi dairenin lüzum göstermesi üzerine Cumhuriyet Savcısının dava açmasını kabul ettiğimizde; kanunlarda hak düşürücü süreye bağlanmış durumların "kanuna karşı hile" yoluyla atlanması söz konusu olabilecektir.

Yine, üzerinden yıllar geçmiş olsa bile bir kısım tarihsel kişilerin, bilinen güncel kişilerle ilgili olarak kendilerinin veya mirasçılarının bir talebi olmaksızın soybağına ilişkin kayıt düzeltme davası açılabilecektir. Kanunun böyle bir amacı gütmediği; bu genişlikte bir yetki verilmediği hususunun izahtan vareste olduğunu düşünüyorum.

Diğer yandan; davanın Cumhuriyet Savcısı tarafından "sonradan evlenme yoluyla kurulan soybağına itiraz davası (TMK.m.294)" veya "tanımanın iptali davası (TMK.m.298)" olarak açılmış olduğu kabul edilse bile; kanundaki beş yıllık hak düşürücü süre (TMK.m.294/son, 300) geçmiş; dava yaklaşık 40 yıl sonra açılmış olduğundan dinlenebilir nitelikte değildir.

Açıklanan nedenlerle kayıtlar arasında açık bir çelişki mevcut değildir. Cumhuriyet Savcısının kamu düzeni gereğince müdahalesini gerektiren bir durum da yoktur. Bu nedenlerle dava dinlenebilir nitelikte değildir. Mahkemenin ret hükmü sonuç olarak isabetlidir. Ret hükmünün onanması gerektiği düşüncesiyle; değerli çoğunluğun bozma görüşüne katılmıyorum.