Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2013/13421 K.2013/19657

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm; davacı tarafından temyiz edilmiş, davacı vekili temyiz dilekçesinde incelemenin duruşmalı yapılmasını istemiş ise de; dosyasından duruşma tebliğ gideri çıkmadığına ilişkin 22.8.2012 tarihinde Yargıtay kaleminde tutanak tutulmuş olması karşısında duruşma isteğinin reddine, evrak üzerinde inceleme yapılmasına karar verildi (HUMK. m. 438/1) Evrak incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı, dava dilekçesinde; eşinin görevi sebebiyle ona tahsis edilen kamu konutundan "tahsisin" kaldırılıp ayrılmalarından ve kocası tarafından açılan boşanma davasının reddedilmesinden sonra, ortak hayatı devam ettirmek için yeniden çaba gösterdiğini, haklı sebebi olmaksızın kendisinden fiilen ayrı yaşayan kocasını, mülkiyeti kocasına ait konuta davet ettiğini, ancak davalı eşinin birlikte yaşamaktan kaçındığını, lojmandan çıktıktan sonra müşterek konutu belirlemekte uyuşmazlığa düşüldüğünü ileri sürerek,

Türk Medeni Kanununun 195'nci maddesi gereğince hakimin müdahalesini, uyuşmazlığın mülkiyeti eşine ait olan konutun "aile konutu olarak" tahsisi ile bu konuda verilecek kararın tapu kaydına işlenmesi suretiyle çözümünü istemiştir. Dava dilekçesindeki bu açıklamalardan, evlilik birliğinin sürdürüleceği müşterek konutun belirlenmesi konusunda eşlerin uyuşmazlığa düştükleri, bu uyuşmazlığın çözümü için hakimin müdahalesinin talep edildiği anlaşılmaktadır.

Bu haliyle dava, Türk Medeni Kanununun 195'nci maddesine dayanmaktadır. Nitekim bozma kararında da isteğin Türk Medeni Kanununun 195'nci maddesine dayandığı açıkça ifade edilmiştir. Türk Medeni Kanununun 195'nci maddesi gereğince. "Evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi veya evlilik birliğine ilişkin önemli bir konuda eşlerin uyuşmazlığa düşmeleri halinde, eşler ayrı ayrı veya birlikte hakimin müdahalesini isteyebilirler.

Hakim; uyuşmazlığın konusu evlilik birliğine ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmemesi ise, eşleri yükümlülükleri konusunda uyarır. Uyuşmazlık, evlilik birliğine ilişkin önemli bir konuda ortaya çıkmış ise, eşleri uzlaştırmaya çalışır ve eşlerin ortak rızası ile uzman kişilerin yardımını isteyebilir. Gerektiği takdirde eşlerden birinin istemi, üzerine kanunda öngörülen önlemleri alır.

Türk Medeni Kanununun 197'nci maddesinde yer alan " konut ve ev eşyasından yararlanma" da kanunda öngürülen tedbirlerdendir. Bu bakımdan, tarafların uzlaşamamaları halinde, davalıya ait konuttan davacının yararlanmasına karar verilmesi imkan dahilindedir. Mahkemece bozmaya uyulduğuna göre, bozma gereğince işlem yapılıp sonucuna göre hüküm kurulması zorunludur.

Durum böyleyken, "davacının 195'nci madde kapsamında bir talebinin bulunmadığının" kabulü ile davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.