Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2013/17222 K.2013/21247

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen yetkisizliğe dair olan hüküm nüfus idaresi tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dava, eşler arasında, evlenmeye engel olacak derecede (TMK. md. 129/1) hısımlığın bulunması sebebiyle evliliğin iptali ( TMK. md. 145/3) isteğine ilişkin olup Cumhuriyet Savcısı tarafından re'sen açılmış olup eşlere ve nüfus müdürlüğüne husumet yöneltilmiştir. (TMK. md.146/1). Evlenmenin butlanı davasında yetki ve yargılama usulü bakımından boşanmaya ilişkin hükümler uygulanır (TMK. md. 160). Bu bakımdan, evliliğin iptali davalarında yetki, kesin yetki değildir.

Yargıtay, kanunun sarih maddesine muhalif gördüğü diğer sebeplerle temyiz olunan kararı bozabilir (HUMK. md.439/2). Yetki itirazı, ilk itirazlardan olduğundan usulün 188. ve 195. madeleri uyarınca, on günlük cevap süresi içinde ileri sürülmelidir. Davalılar M.ve N., herhangi bir yetki itirazında bulunmamışlardır. Bu bakımdan işin esasının incelenmesi gerekirken, yazılı şekilde re'sen yetkisizlik kararı verilmesi doğru görülmemiştir.

2-Dava, Cumhuriyet Savcısı tarafından açılmıştır. Kamu düzenine ilişkin olan bu davanın, Cumhuriyet Savacının katılımı ile görülmesi gerekirken, Cumhuriyet Savcısının yokluğunda yargılama yapılması da usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir. 3-Dava, evliliğin mutlak butlanı nedeniyle iptaline ilişkin olup Cumhuriyet Savcısı tarafından açılmış olmakla bu davalarda taraf olmadığından nüfus idaresi hakkındaki davanın yasal hasım olmaması sebebiyle husumet yönünden reddi gerekirken nüfus müdürlüğü yönünden davanın reddine karar verilmemesi doğru bulunmamıştır.

KARŞI OY YAZISI

Evliliğin butlanı veya iptali davaları, nüfus kayıt düzeltim davası ( 5490 s.K md.36) niteliğinde olmadığından; bu davalarda nüfus idaresine husumet düşmez. Dava sonucunda verilecek hükmün nüfusa tescil edilecek olması da nüfus idaresini yasal hasım durumuna getirmez. Hükmü, dava dilekçesinde hasım olarak gösterilen nüfus idaresi temyiz etmiştir. Bu şekilde, hasım gösterilmesi gerekmediği halde hasım gösterilmiş olan; hükmü sadece kendi hak ve yükümlülükleri yönünden temyiz etme hakkına sahip olup; esasa ilişkin olarak temyiz hakkı mevcut değildir. Bu durumda; davalı nüfus idaresi hükmü esas yönünden temyiz ettiğine göre; temyiz hakkı bulunmadığından; temyiz talebinin reddine karar verilmesi gerektiği düşüncesindeyiz.