Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2013/22000 K.2013/29091

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilerek; temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması istenilmekle; duruşma için belirlenen 10.12.2013 günü temyiz eden davacı İ. E.U.. vekili Av. A.. D.. ile davalı A. U.. vekili Av. M. T.. geldiler. Kamu Hukukunu temsilen İzmir Cumhuriyet Başsavcısı gelmedi. Gelenlerin konuşması dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için duruşmadan sonraya bırakılması uygun görüldü. Bugün dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Davacı baba tarafından, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi 2. Dairesinin 10.4.2012 tarihli İ. .U..-Türkiye davasında vermiş olduğu sözleşmenin 8. maddesinin ihlal edildiğine dair kararına istinaden, İzmir 1. Aile Mahkemesinin 24.06.2008 tarih ve 2008/328 esas ve 2008/504 karar sayılı ilamına karşı yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunmuştur.

Yargılamanın iadesini talep etme süresi; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararının tebliğ edildiği tarihten itibaren üç ay ve her halde iade talebine konu olan hükmün kesinleşmesinden itibaren on yıldır (6100 s. HMK'nun Geçici 3. maddesi ve HUMK md. 377/1,e)

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Daire kararları, tarafların davanın Büyük Daire'ye gönderilmesini istemediklerini beyan etmeleri veya, karardan itibaren üç ay içinde davanın Büyük Daire'ye gönderilmesini istememeleri veyahutta Kurulun 43. maddede öngörülen Büyük Daire'ye gönderme istemini reddetmesi halinde kesinleşir. (Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi md. 44/2)

Yargılamanın iadesi talebine konu olan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi 2. Dairesinin 10.04.2012 tarihli kararı 03.05.2012 tarihinde davacı İlker Ensar’a tebliğ edilmiş, davacı tarafından, davanın Büyük Daire'ye gönderilmesini İsteme süresi olan üç ay 03.08.2012 tarihinde sona ermiştir. O halde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kararı 03.08.2012 tarihinde kesinleşmiş, iş bu dava ise 16.08.2012 tarihinde, üç aylık hak düşürücü süre dolmadan açılmıştır. Mahkemece bu yön gözetilmeden, davanın hak düşürücü süre yönünden reddedilmesi doğru görülmemiştir. O halde tarafların delilleri değerlendirilerek davanın esası hakkında hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

2-Yargılamanın iadesi talebine konu dava çocuğun mutad meskenine iadesi istemine ilişkin olup, 5717 sayılı Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Yön ve Kapsamına Dair Kanun hükümleri gözetildiğinde (m. 7/2, 9/1, 17/2) merkezi makam adına dava açan mahalli Cumhuriyet Savcısına usulüne uygun duruşma günü tebliğ edilip duruşmalara katılımı sağlanmadan, gösterdiği takdirde delilleri toplanmadan, eksik taraf teşkili ve tahkikat sonucunda karar verilmesi doğru olmamıştır.