Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2013/9411 K.2013/23071

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davacı tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü: Mahkemece; davacıya delil bildirme hakkı tanınmadan dava reddedilmiş, gerekçe olarak "dava dilekçesinde tanık deliline dayanılmadığı" gösterilmiştir.

Davacının, dava dilekçesinde iddiasının dayanağı olan vakıaları ve iddia edilen her bir vakıanın hangi delille ispat edileceğini göstermesi gerekir (HMK md. 119/1-e ve f). Bunların gösterilmemiş bulunması, tamamlanması gereken bir eksiklik niteliğinde (HMK md. 119/2) değildir. Gösterilmemiş olması da, kanunda belirtilen süre içinde olmak koşuluyla ilgili tarafın delil gösterme hakkını ortadan kaldırmaz.

Dava dilekçesi de bu hususların gösterilmesi zorunluluğu bakımından yürürlükten kaldırılan 1086 sayılı Kanundaki düzenleme (m. 179) ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu arasında bir farklılık bulunmamaktır. Davacı, dava dilekçesinde iddia edilen vakıaları hangi delillerle ispat edeceğini göstermemiş olsa bile, ön inceleme duruşmasında uyuşmazlık konularının tespitinden sonra, tahkikat başlayıncaya kadar delil gösterebilir.

Çünkü; delil, tarafların üzerinde anlaşamadıkları ve uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek çekişmeli hususların ispatı için gösterilir (HMK md. 187/1). Tarafların üzerinde anlaşamayıp ayrıştıkları konular ise ancak ön inceleme duruşmasında saptanır (HMK md. 140/2), tahkikat da ayrıştıkları hususlar için yürütülür (HMK md. 140/3).

O halde, davacı dava dilekçesinde iddiasını dayandırdığı vakıaları hangi delille ispat edeceğini göstermemiş olsa bile, ön inceleme duruşmasının sonunda delillerini göstermesi için mahkemece uygun süre tanınmalıdır. Bunun yapılmamış, davacıya ispat hakkı tanınmamış olması hukuki dinlenilme hakkını (HMK md. 27) ihlal eder. Bu hakkın ihlali ise bozmayı gerektirir.

Bu bakımdan davacının ön inceleme duruşması sırasında bildirdiği tanıklar usulünce davet edilip dinlenmeden eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru bulunmamıştır.