Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2014/12999 K.2014/15762

MAHKEMESİ Aile Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davalılardan Y.. Ç.. tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü: Dava, aile konutu olan ve hak sahibi eş tarafından diğer eşin rızası alınmadan, davalılardan Y.. Ç..'a satılan taşınmazın tapu kaydının iptali ile, davalılardan ... adına tescili ve taşınmazın tapu kaydı üzerine aile konutu şerhi konulması isteğine ilişkindir.

Aile konutunun, hak sahibi eş tarafından devri ve konut üzerindeki hakların sınırlandırılması, diğer eşin açık rızasına bağlıdır (TMK md. 194). Bu rıza alınmadan konutla ilgili yapılan tasarruf işlemi geçersizdir. Bu geçersizliği, rızası gereken eş konutun bu vasfını devam ettirmesi koşuluyla evlilik birliği süresince ileri sürebilir.

Evlilik, ölümle veya boşanma yahut da iptal kararıyla sona ermiş ise, Türk Medeni Kanununun 194. maddesinin "aile konutuna" sağladığı koruma da sona erer ve diğer eşin rızası alınmadan yapıldın tasarruf işlemi yapıldığı andan itibaren geçerlilik kazanır. Dava konusu taşınmazı devreden davalı eş... 16.12.2012 tarihinde ölmüştür. Evlilik ölüm ile sona erdiğine göre dava konusu taşınmaz aile konutu olma niteliğini kaybetmiştir.

Bu husus gözetilerek konusuz kalan dava hakkında "karar verilmesine yer olmadığına" şeklinde karar verilmesi gerekirken, Türk Medeni Kanununun 194. maddesine dayanılmak suretiyle yazılı şekilde "dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile muris ... adına tapuya tesciline" karar verilmesi doğru görülmemiştir.

KARŞI OY YAZISI

Eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça, aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya aile konutu üzerindeki hakları smırlayamaz. (TMK. m. 194/1) Bu hüküm, taşınmazın tapu kütüğünde konutla ilgili şerhin varlığına bağlı olmaksızın, tasarruf yetksinin kanundan doğan sınırlaması niteliğindedir.

Dava, devir işlemine rızası gereken eş tarafından açılmıştır. Evlilik, dava sırasında davalı eşin ölümü ile sona ermiştir.Bu bakımdan ortada, kural olarak Türk Medeni Kanununun 194'ncü maddesi çerçevesinde korunması gereken bir “aile konutu” kalmamış, 194'ncü madde evliliğin sona ermesiyle etkinliğini kaybetmiştir.

Ne var ki davacı eşin, aile konutuyla ilgili kanundan doğan haklarını (TMK. m. 240, 652) kullanabilmesi için, konutun mülkiyetinin, ölen eşinin üzerine dönmesinde korunmaya değer hukuki yararı da vardır. Dolayısıyla, davalı eşin ölümüyle evlilik sona ermiş olmakla birlikte, rızası gereken sağ eşin az önce değinilen yasal hakları yönünden davanın esasının konusuz kaldığı söylenemez.

Devralan üçüncü kişinin, konutunun aile konutu olduğunu ve taşınmazı kendisine devredenin medeni durumunu (evli olduğunu) bildiği toplanan delillerle gerçekleşmiştir. Bu durumda kötüniyetlidir. Taşınmazın tapu kütüğünde “aile konutu” şerhi bulunmasa bile, kötüniyetli olması sebebiyle devralan “iyiniyetli kazanıma” ilişkin haktan yararlanamaz. Bu sebeple mahalli mahkemece, davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Hükmün onanması gerektiği düşüncesiyle sayın çoğunluğun bozma kararma açıklanan sebepe iştirak edilmemiştir.