Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2015/641 K.2015/1444

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, mahalli Cumhuriyet savcılığı ve iade başvurusunda bulunan çocukların babası tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1980 tarihli Lahey Sözleşmesinin uygulanması bakımından çocukların vatandaşlıklarının bir önemi bulunmamaktadır. Sözleşme çocuğun velayet hakkı ihlal edilerek bir ülkeden diğer bir ülkeye haksız olarak götürülmesi veya alıkonulmasının zararlı etkilerinden uluslararası alanda korunması amacına yönelik olduğundan, çocuğun derhal mutad meskeninin bulunduğu ülkeye geri dönmesini ve şahsi ilişki hakkına riayet edilmesini sağlamak üzere hazırlanmıştır. O nedenle, sözleşmenin açıklanan amacı gözetilerek, yine sözleşmede gösterilen iadeden kaçınma sebepleri mevcut olmadıkça, iade talebinin karşılanması gerekir.

Mahkemece "çocukların yeni çevreye uyum sağladıkları" gerekçesiyle dava reddedilmiştir. Bu halin, iadeden kaçınma sebebi olarak kabul edilebilmesi için, çocukların yer değiştirme veya alıkonulmalarından itibaren bir yıl geçtikten sonra iade başvurusunda bulunulmuş olması gerekir.

Başka bir ifade ile çocukların bulunduğu Devletin adli veya idari makamına müracaat anında, yer değiştirme veya alıkonulmadan itibaren bir yıldan az bir zaman geçmişse, sözleşmenin 13. maddesinde sayılan iadeden kaçınma sebepleri bulunmadıkça müracaatta bulunulan makam, çocuğun derhal geri dönmesini emretmek zorundadır (Söz. m. 12/1-2).

Çocukların 2013 yılı Ağustos ayında Türkiye'ye getirildikleri izin süresinin bitiminden itibaren Türkiye'de anneleri tarafından haksız olarak alıkonuldukları, bu tarihten itibaren bir yıl geçmeden iade başvurusunda bulunulduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda "yeni çevreye uyuma" dayanılarak iadeden kaçınılamaz. Sözleşmede öngörülen iadeden kaçınmaya ilişkin diğer sebeplerin varlığı da iddia ve ispat edilememiştir.

O halde davanın kabulü ile iade yönünde karar verilmesi gerekirken, yetersiz gerekçe ile isteğin reddi doğru olmamıştır.