Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2016/16617 K.2018/5061

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm taraflarca temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Davacı erkek "aynı" boşanma davasında birden çok hukuki sebebe dayanarak öncelikle Türk Medeni Kanunu m. 161 (zina nedenli) olmadığı takdirde, Türk Medeni Kanunu m. 163'de gösterilen hukuki sebeplerle boşanma isteminde bulunmuştur. Davacı erkeğin genel boşanma sebebine (TMK m. 166/1) dayalı bir talebi bulunmamaktadır. Münhasıran özel boşanma sebebine dayalı olarak açılan boşanma davasında genel boşanma sebebine (TMK m. 166/1) dayalı olarak karar verilmesi mümkün değildir. Zira, hakim tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır (HMK m. 26/1).

Mahkemece kısa kararda ve gerekçeli kararın hüküm kısmında herhangi bir kanun maddesi belirtmeksizin davacı erkeğin boşanma davasının kabulü ile tarafların boşanmalarına karar verilmiştir. Mahkeme, tarafından kabul edilen boşanma davası yönünden gerekçeli karar başlığında dava zina nedeniyle boşanma davası olarak belirtilmiştir.

Buna karşın hükmün gerekçe kısmında ise "Taraflardan davalı-karşı davacının facebook sitesinde başka erkeklerle duygusal ilişki yaşadığı, daha önceden de benzer şekilde eylemleri olduğu, tarafların bu yüzden uzun süredir ayrı yaşadıkları ve bir daha bir araya gelme ihtimallerinin bulunamaması aile birliğinin temelinden sarsıldığının göstergesidir.

Anılan tüm bu nedenlerle açılan davanın kabulüne’’ yazılmak sureti ile davanın evlilik birliğinin sarsılması (TMK m.166/1) hukuki sebebine dayanarak kabul ettiğini belirtmiştir.

Mahkemelerin her türlü kararlarının gerekçeli olarak yazılması Anayasa hükmüdür (T.C. Anayasa m. 141/3). Mahkemenin, tarafların açıklamalarını dikkate alarak değerlendirmesi ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesi hukuki dinlenilme hakkının da (HMK m.27) gereğidir. Yargı organları her iki tarafın iddia ve savunmaları ile delillerini değerlendirip, sabit görülen maddi vakıaları ve bunlardan çıkardıkları sonuç ve hukuki sebepleri gerekçelerine yansıtmalıdırlar.

Somut olaya gelince; mahkeme, kararın hüküm kısmında boşanmaya dayanak hukuki sebebi ihtiva eden kanun maddesi belirtilmeden, gerekçeli karar başlığında erkeğin boşanma davasını münhasıran zina hukuki sebebine dayandırıp daha sonra, erkeğin davasını evlilik birliğinin sarsılması sebebiyle kabul ettiği yönünde gerekçe oluşturarak hüküm ile gerekçe arasında ve gerekçenin kendi içerisinde çelişkiye sebebiyet vermiştir. Geçekleşen bu durum karşında, mahkemece verilen karar, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297/1-c maddesindeki unsurları içermemektedir. Öyleyse, yaratılan bu çelişki tek başına bozma sebebi oluşturup, hükmün bu sebeple bozulması gerekmiştir.

2-Davacı erkek 21.05.2015 tarihinde boşanma davası açmış, davalı kadın cevap dilekçesi ile boşanma davasının reddi ile aylık 2.000 Türk Lirası tedbir nafakasına hükmedilmesini, boşanma davasının kabul edilmesi halinde boşanmanın feri niteliğinde olan yoksulluk nafakasına (TMK m.175), maddi ve manevi tazminata (TMK m. 174/1-2) hükmedilmesini talep etmiştir. Davalı tarafından başvurma harcı yatırılarak usulüne uygun açılmış bir dava veya karşı dava bulunmamaktadır. Hakim, iki taraftan birinin talebi olmaksızın res'en bir davayı tetkik ve halledemez (HMK m.24). Bu husus nazara alınmadan davalı tarafından açılmış bir dava olduğu varsayılarak, gerçekte olmayan bir dava hakkında red hükmü kurulması usul ve kanuna aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.