Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2016/17014 K.2018/6273

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm taraflarca temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava, evlilik birliğinin temelinden sarsılması hukuki sebebine dayalı olarak açılan boşanma davası (TMK md. 166/1-2) olup, 11.12.2014 tarihinde ikame edilmiştir. Davacı kadının dava dilekçesinin davalı erkeğe bizzat 27.02.2015 tarihinde tebliği üzerine davalı erkek tarafından 13.03.2015 tarihinde yasal süresi içerisinde dosyaya cevap dilekçesi sunulmuştur.

Cevap dilekçesinin sunulmasından üç gün sonra yapılan, davalı tarafın mazeretli olarak katılmadığı ve mazeretinin kabul edildiği 16.03.2015 tarihli ön inceleme duruşmasında, mahkemece, dilekçelerin karşılıklı verilmesi aşaması (HMK md. 126 - 136) tamamlanmadan ve usulünce ön inceleme duruşması (HMK md. 139- 140) yapılmadan tahkikata geçilerek yargılamaya devam olunmuş ve işin esası hakkında hüküm verilmiştir.

Davalı erkeğin süresinde sunmuş olduğu 13.03.2015 tarihli cevap dilekçesi karşı tarafa tebliğ edilmemiştir. O halde dilekçelerin karşılıklı verilmesi aşamasının usulünce tamamlandığından bahsedilemeyeceğinden, yapılan ön inceleme, tahkikat ve sözlü yargılama duruşmaları da usule aykırı hale gelmiştir.

Hukuk Muhakemeleri Kanununun 136. maddesinde davacının, davalının cevap dilekçesinin kendisine tebliğinden itibaren iki hafta içinde cevaba cevap dilekçesi; davalının da davacının cevaba cevabının kendisine tebliğinden itibaren iki hafta içinde ikinci cevap dilekçesi verebileceği, 137. maddesinde, dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra ön inceleme yapılacağı, ön inceleme tamamlanmadan ve gerekli kararlar alınmadan tahkikata geçilemeyeceği ve tahkikat için duruşma günü verilemeyeceği hükme bağlanmıştır.

Ön inceleme duruşmasına davet ve ön inceleme duruşmalarının usulü ve yapılacak işlemler ise Hukuk Muhakemeleri Kanununun 139. ve 140. maddelerinde düzenlenmiştir. Mahkemece yasanın bu amir hükümlerine riayet edilmeksizin, usulüne uygun şekilde dilekçelerin karşılıklı verilmesi aşaması tamamlanmadan, yine usulüne uygun şekilde ön inceleme yapılmadan tahkikata geçilerek işin esası hakkında karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

O halde mahkemece yapılacak iş; davalı erkek tarafından sunulan 13.03.2015 havale tarihli cevap dilekçesinin karşı tarafa tebliği ve dilekçelerin karşılıklı verilmesi aşamasının tamamlanmasından (HMK m. 136) sonra ön inceleme duruşması ve devamında tahkikata geçilerek gerçekleşecek sonucu uyarınca karar vermekten ibarettir. Bu husus gözetilmeden yargılamaya devamla yazılı şekilde karar verilmesi, doğru olmayıp, bozmayı gerektirmiştir.