Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2016/18794 K.2018/6787

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı-karşı davalı kadın tarafından her iki dava yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı-karşı davalı kadın tarafından evlilik birliğinin sarsılması hukuki sebebi ile (TMK m.166/1) boşanmaya karar verilmesi talep edilmiş, erkek tarafından ise karşı dava yoluyla zina hukuki sebebine dayalı ( TMK m. 161 ) boşanma talep edilmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda kadının asıl davasının reddine, erkeğin karşı davasının TMK m.166/1 uyarınca kabulü ile tarafların boşanmalarına, davalı-karşı davacı erkek lehine ayrıca maddi - manevi tazminata hükmedilmiştir.

Davacı-karşı davalı kadın dava dilekçesinde tanık deliline dayanmış, süresinde sekiz tane tanık ismi bildirmiştir. Davacı-karşı davalı kadının tanıklarından sadece ... ve ... isimli tanıklar dinlenmiş, diğer altı tanık ise dinlenmemiştir.

Mahkemece davacı-karşı davalı kadının dinlenmeyen tanıklarının hazır edilmeleri halinde dinlenmelerine karar verilmiş, takip eden celselerde davacı-karşı davalı tarafça hazır edilmediğinden kadının diğer tanıkları dinlenmeden hüküm verilmiştir. Davacı-karşı davalı kadın tanıklarının dinlenmesinden açıkça vazgeçmemiştir. Tanıkların dinlenilmesi usulü Hukuk Muhakemeleri Kanununun 240 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

Hukuk Muhakemeleri Kanununun 243. maddesinde "tanık davetiye ile çağrılır. Ancak, davetiye gönderilmeden taraflarca hazır bulundurulan tanık da dinlenir. Şu kadar ki tanık listesi için kesin süre verildiği ve dinlenme gününün belirlendiği hallerde, liste verilmemiş olsa dahi taraf, o duruşmada hazır bulundurursa tanıklar dinlenir" hükmü yer almıştır. Görüldüğü üzere, kural olan tanığın davetiye ile çağrılmasıdır.

Ancak, taraflarca hazır bulundurulan tanıkların da dinlenilmesi mümkündür. Mahkemece, yasal dayanağı bulunmadığı halde, taraflara tanıklarını duruşmada hazır bulundurma yükümlülüğü yüklenemeyeceği gibi, tanıkların hazır edilmesi konusunda süre de verilemez. Verilmiş olsa dahi sonuç doğurmaz. Bu durumda, mahkemece yapılacak iş, Türk Medeni Kanunun 166/1. maddesine dayalı kadının asıl boşanma davası ile Türk Medeni Kanunun 161.

Maddesine dayalı erkeğin karşı boşanma davasında; davacı-karşı davalı tarafa Hukuk Muhakemeleri Kanununun 240/3. maddesi uyarınca dinlenmeyen tanıkları ... ve ...'in adreslerini bildirmek üzere işin niteliğine uygun kesin süre verilmesi, bu süre içerisinde adres gösterilmemesi halinde vazgeçmiş sayılacağına karar verilmesi,

adres gösterilmesi halinde ise bu tanıklar ile birlikte adresleri bildirilen tanıklar ... ve ...'nın da usulüne uygun çağrılarak dinlenildikten ve tarafların karşılıklı boşanma davalarında tüm deliller birlikte değerlendirildikten sonra hasıl olacak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken açıklanan yönlerde işlem yapılmadan eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru bulunmamıştır.