Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2016/19659 K.2018/7248

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı kadın tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava 05.05.2015 tarihinde açılmış, mahkemece düzenlenen 05.05.2015 tarihli tensip zaptı ile ön inceleme duruşmasının 05.10.2015 tarihine bırakılmasına karar verilmiş, dava dilekçesi ve ön inceleme duruşma günü davalı kadına 25.05.2015 tarihinde tebliğ olunmuş, davalı kadın tarafından yasal süresi içerisinde verilen cevap dilekçesinin davacıya 16.06.2015 tarihinde tebliğ edilmesi üzerine davacı tarafından verilen 30.06.2015 tarihli cevaba cevap dilekçesi davalı kadına tebliğ edilmeden ön inceleme duruşması yapılmıştır.

Davalı vekili ön inceleme duruşmasına katılmamış, 17.02.2016 tarihli tahkikat duruşmasına sunduğu mazeret dilekçesinin kabulü ile yeni duruşma gününü UYAP sistemi üzerinden öğrenmesine karar verilmiş, takip eden 06.06.2016 tarihli duruşmada da mazeret dilekçesi sunan davalı vekilinin bu talebi ile ilgili bir karar verilmeden davanın esası hakkında hüküm kurulmuştur.

Davacı, cevap dilekçesinin kendisine tebliğinden itibaren iki hafta içinde cevaba cevap dilekçesi; davalı da davacının cevabının kendisine tebliğinden itibaren iki hafta içinde ikinci cevap dilekçesi verebilir (HMK m.136/1). Dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra ön inceleme yapılır (HMK m.137).

Mahkeme ön incelemede; dava şartlarını ve ilk itirazları inceler, uyuşmazlık konularını tam olarak belirler, hazırlık işlemleri ile tarafların delillerini sunmaları ve delillerin toplanması için gereken işlemleri yapar, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği davalarda onları sulhe teşvik eder ve bu hususları tutanağa geçirir. On inceleme tamamlanmadan ve gerekli kararlar alınmadan tahkikata geçilemez ve tahkikat için duruşma günü verilemez (HMK m. 137/1-2).

Taraflar, ön inceleme aşamasının tamamlanmasından sonra tahkikat için duruşmaya davet edilir (HMK m. 147/1). Mahkeme, tahkikatın bitiminden sonra, sözlü yargılama ve hüküm için tayin olacak gün ve saatte mahkemede hazır bulunmalarını sağlamak amacıyla iki tarafı davet eder. Taraflara çıkartılacak olan davetiyede, belirlenen gün ve saatte mahkemede hazır bulunmadıkları takdirde yokluklarında hüküm verileceği hususu bildirilir (HMK m. 186/1).

Mahkemece yasanın bu amir hükümlerine riayet edilmeksizin, usulüne uygun şekilde dilekçelerin karşılıklı verilmesi aşaması tamamlanmadan ön inceleme duruşması yapılması, sunduğu cevap dilekçesinde tanık deliline dayanan davalıya tanık listesini sunması konusunda ön inceleme duruşmasında süre verilmemesi, ön inceleme duruşmasına katılmayan davalının tahkikat duruşmasına davet edilmemesi ve yine davalı tarafın yokluğunda sözlü yargılama günü olduğu belirtilmeden 06.06.2016 tarihli duruşmada davanın esası hakkında hüküm verilmesi doğru değildir.

O halde mahkemece yapılacak iş; dilekçelerin karşılıklı verilmesi aşaması tamamlandıktan sonra ön inceleme duruşma gününün taraflara tebliği, bundan sonra tarafların iddia ve savunmaları çerçevesinde anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususların tespiti, taraflarca üzerinde anlaşılamayan ve uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek çekişmeli vakıalar için usulüne uygun şekilde delil gösterildiği takdirde tahkikat aşamasına geçilerek gösterilen delillerin toplanması ile bir sonuca ulaşmaktan ibarettir. Açıklanan bu hususlara riayet edilmeksizin yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve kanuna aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.