Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2016/8660 K.2016/9146

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davalı tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı baba evlilik dışında doğan ve tanıdığı velayeti davalı annede bulunan (TMK m. 337/1) ortak çocuk 09.02.2008 doğumlu ...'ın velayetinin değiştirilerek kendisine verilmesini talep etmiş, mahkemece; "kadının halen baba ile birlikte yaşayan ortak çocuğa ilgisiz olduğu" gerekçesiyle velayetin anneden alınarak babaya verilmesine karar verilmiş, hüküm davalı anne tarafından temyiz edilmiştir.

Velayet hususu, çocukları ilgilendiren konuların en başında gelir. Velayet düzenlemesinde; çocukla ana ve baba yararının çatışması halinde, çocuğun yararına üstünlük tanınması gereklidir. Çocuğun yararı ise; çocuğun bedensel, fikri ve ahlaki bakımdan en iyi şekilde gelişebilmesi ve böyle bir gelişmenin gerçekleştirilmesi için, çocuğa sosyal, ekonomik ve kültürel koşulların sağlanmış olmasıdır.

Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesinin 12. ve Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesinin 3 ve 6. maddeleri idrak çağındaki çocukların kendilerini ilgilendiren konularda görüşünün alınması ve görüşlerine gereken önemin verilmesini öngörmektedir. Çocukların üstün yararı gerektirdiği takdirde, görüşlerinin aksine karar verilmesi mümkündür.

Velayet kamu düzenine ilişkin olup, re'sen araştırma ilkesi geçerlidir. Bu nedenle yargılama sırasında meydana gelen gelişmelerin bile göz önünde tutulması gerekir.

Mahkemece; yaşı gereği idrak çağında bulunan çocuğun velayet konusunda görüşlerine başvurulmamış, çocuğun üstün yararının belirlenmesi bakımından annenin yaşam koşulları ve çocuğa bakım olanakları konusunda bir araştırma yapılmamıştır. Davalı anne çocuğun babası tarafından kaçırıldığını ve bu konuda devam eden soruşturma bulunduğunu iddia etmiş mahkemece bu konuda da herhangi bir araştırma yapılmamıştır. Bu bakımdan; mahkemece 4787 sayılı kanunun 5. maddesi uyarınca görevlendirilecek uzman veya uzmanlar vasıtasıyla annenin yaşam koşulları ile ilgili inceleme yapılması; anne ve babanın gerektiğinde mahkemece bizzat dinlenerek ekonomik ve sosyal durumları ile çocuğa bakım

olanakları konusunda kendilerinden bilgi alınması, annenin iddiaları doğrultusunda çocuğun kaçırılmasına ilişkin bir soruşturma dosyasının bulunup bulunmadığının araştırılması ve inceleme tarihi itibariyle idrak çağında bulunan çocuğun mahkemece bizzat dinlenerek velayet konusunda görüşlerinin alınması ile tüm deliller birlikte değerlendirilip, gerçekleşecek sonucuna göre çocuğun velayetinin düzenlenmesi gerekirken, açıklanan yönler gözetilmeden, eksik inceleme ile çocuğun velayeti konusunda yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.