Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2017/740 K.2017/14941

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm yargılamanın iadesini talep eden davalı erkek tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Davalı erkek tarafından, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 375/1-ç maddesi uyarınca yargılamanın yenilenmesi yoluyla ...

12. Aile Mahkemesinin 12.01.2015 tarihinde kesinleşmiş olan 2014/861 Esas ve 2014/868 Karar sayılı anlaşmalı boşanmaya ilişkin hükmünün ortadan kaldırılarak, yeniden hüküm verilmesi talepli yargılamanın iadesi davası açılmış, mahkemece ek karar suretiyle kurulan ilk hüküm Dairemizin 2015/24684 Esas , 2016/11122 Karar sayılı ilamı ile " Yargılamanın iadesi talebi de bir davadır.

Dava dilekçesinde aranan koşulların bu dilekçede de bulunması ve mahkemece de yeni bir dava gibi yeni esas numarası verilmesi ve taraf teşkilinin sağlanması gerekir. Somut olayda, yargılamanın yenilenmesi talebi üzerine başvurma harcı ve maktu harç alınmamış, yeni esas numarası da verilmemiştir. Başvurma harcı ve maktu harç alınmadan (Harçlar Kanunu m. 10), dava yeni bir esasa kayıt edilmeden hüküm kurulması doğru görülmemiştir” gerekçesi ile bozulmuştur.

Bozma sonrası davalı erkeğin yargılamanın iadesi talebi ayrı bir esasa kaydedilerek duruşma açılmış, tarafların huzurunda bozmaya uyulan ilk celse, mahkemece, harç yatırılarak usulüne uygun açılmış bir yargılamanın iadesi davası bulunmadığından davanın (yargılamanın iadesi talebinin) usulden reddine karar verilmiştir.

Bozma sonrası yapılan ve tarafların da hazır bulunduğu ilk celsede yargılamanın iadesini isteyen davalı erkek ve vekili harcı tamamlayacakları yönünde beyanda bulunmuşlardır. Yargılamanın yenilenmesi talebini içeren davanın bağımsız bir dava niteliğinde olduğu ve harca tabi bulunduğu kuşkusuzdur. Bu husus 492 sayılı Harçlar Yasasının 10. maddesinde açıkça vurgulanmıştır. Yargılamanın yenilenmesi davası sebebiyle başvuru sırasında yargılamanın yenilenmesini isteyen tarafça bir harç yatırılmadığı konusunda ihtilaf bulunmamakla beraber, mahkemece eksik harcın tamamlatılması yönünde de herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın harç yokluğundan usulden reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Harçlar Kanununun 30. ve 32. maddeleri uyarınca yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılamaz ve yargılama yürütülemez. Açıklanan yasal zorunluluğa rağmen mahkemece harç noksanlığı ikmal ettirilmeden, bu konuda yargılamanın yenilenmesini isteyen vekilinin duruşmadaki beyanı da gözetilerek ilgili tarafa usulünce süre tanınmadan yazılı şekilde talebin usulden reddine karar verilmesi doğru değildir.

O halde mahkemece yapılacak iş, başvuru ve peşin karar harcını yatırmak üzere ilgili tarafa usulüne uygun süre verilerek (Harçlar Kanunu m. 30-32) eksikliğin giderilmesinin sağlanması, eksiklik giderildiği takdirde ise yargılamanın yenilenmesi isteğinin yeni ve bağımsız bir dava niteliğinde olduğu da gözetilerek, dilekçelerin karşılıklı verilmesi ile ön inceleme aşamaları tamamlandıktan ve taraf delilleri toplandıktan sonra karar verilmek üzere hükmün bozulması gerekmiştir.