Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2019/2988 K.2019/6331

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı kadın tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava; erkek eş tarafından 13.07.2018 tarihinde açılan TMK m. l66/1'de yazılı evlilik birliğinin sarsılması hukuki sebebine dayalı boşanma davasıdır. Davacı dava dilekçesinde davalı kadının adresini "... mah. 14 nolu cadde... Apt. K.2 D.8 .../Gaziantep olarak bildirmiştir. Mahkemece; davalı kadına dava dilekçesi Hukuk Muhakemeleri Kanununun 122. maddesinde gösterilen meşruhatları içerir şekilde tebliğ edilmediği gibi, dava açıldıktan sonra duruşma gününü belirleyen bir tensip zaptı da düzenlenmemiştir. 16.07.2018 tarihinde yapıldığı anlaşılan ön inceleme duruşmasına; Av. ... davalı vekili olarak kabul edilmiş ve aynı duruşmada davacı tanıkları dinlenerek davalı asilin yokluğunda boşanmaya karar verilmiştir.

Dava dilekçesi, mahkeme tarafından davalıya tebliğ edilir. Davalının iki hafta içinde davaya cevap verebileceği tebliğ zarfında gösterilir (HMK.m. 122). Cevap dilekçesini verme süresi, dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki haftadır (HMK.m. 127). Dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra ön inceleme yapılır.

Mahkeme ön incelemede; dava şartlarını ve ilk itirazları inceler, uyuşmazlık konularını tam olarak belirler, hazırlık işlemleri ile tarafların delillerini sunmaları ve delillerin toplanması için gereken işlemleri yapar, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği davalarda onları sulhe veya arabuluculuğa teşvik eder ve bu hususları tutanağa geçirir.

Ön inceleme tamamlanmadan ve gerekli kararlar alınmadan tahkikata geçilemez ve tahkikat için duruşma günü verilemez (HMK.m. 137). Yasal gerekçesi açıklandığı üzere, dava dilekçesi ile verilmesi halinde cevap, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçelerinin karşılıklı olarak usulüne uygun şekilde tebliğ olunması, bu aşama tamamlandıktan sonra ön inceleme duruşma gününün belirlenmesi zorunlu olup, aksi hukuki dinlenilme hakkına (HMK m. 27) aykırıdır.

O halde, mahkemece öncelikle dava dilekçesinin usulüne uygun şekilde davalının bilinen adresine tebliğ edilerek dilekçelerin karşılıklı verilmesi aşamasının tamamlanması, ardından ön inceleme duruşmasına taraflar usulünce davet edilerek ön inceleme duruşmasının yapılması ve sonrasında taraflara tahkikata geçildiği bildirilerek, gösterildiği takdirde delillerin toplanması ve gerçekleşecek sonuca göre bir karar verilmek üzere; sözlü yargılama ve hüküm için tayin olacak gün ve saatte mahkemede hazır bulunmalarını sağlamak amacıyla

iki tarafın da davet edilerek ve taraflara çıkarılacak davetiyede belirlenen gün ve saatte hazır bulunmadıkları takdirde yokluklarında hüküm verileceği hususu bildirilerek hüküm verilmesi gerekirken açıklanan bu hususlara riayet edilmeksizin hüküm tesisi hukuki dinlenilme hakkının (HMK m .27) ihlali niteliğinde olup, bozmayı gerektirmiştir.