Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2019/7088 K.2020/522

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı-karşı davacı kadın tarafından, kusur belirlemesi, manevi tazminat ile yoksulluk nafakası taleplerinin reddi, velayet ve vekalet ücreti yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü: 1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davalı-karşı davacı kadının aşağıdaki bentlerin dışında kalan sair temyiz itirazları yersizdir.

2-Evlilik birliğinin temelinden sarsılması hukuki sebebine dayalı boşanma davasında ilk derece mahkemesince, boşanmaya neden olan olaylarda davacı-karşı davalı erkeğin ağır kusurlu olduğu değerelendirmesi yapılarak boşanmaya ve fer'ilerine karar verilmiş olup, anılan karara karşı davacı-karşı davalı erkek tarafından kusur belirlemesi, nafakalar, tazminatlar, yargılama giderleri ve vekalet ücreti, davalı-karşı davacı kadın tarafından ise kusur belirlemesi, nafakaların ve tazminatların miktarı ile velayet yönlerinden istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi yapan bölge adliye mahkemesince boşanmaya neden olan olaylarda kadının ağır kusurlu olduğu değerlendirmesi yapılarak, davalı-karşı davacı kadının yoksulluk nafakası ile manevi tazminat taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

Oysa davalı-karşı davacı kadına kusur olarak yüklenen “Kayınvalidesine tokat atma” vakıası, tanık beyanlarının açıkça birbiri ile çelişkili olması sebebiyle ispatlanamamış olup, bu haliyle davalı-karşı davacı kadına kusur olarak yüklenilmesi mümkün değildir. O halde boşanmaya sebep olan olaylarda taraflar eşit kusurludur.

3-Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz (TMK m. 175). Toplanan delillerle, boşanmaya sebep olan olaylarda davalı-karşı davacı kadının daha ağır kusurlu olmadığı, herhangi bir geliri ve malvarlığının bulunmadığı, boşanma yüzünden yoksulluğa düşeceği gerçekleşmiştir. O halde, davalı-karşı davacı kadın yararına geçimi için uygun miktarda yoksulluk nafakası takdiri gerekirken, isteğin reddi doğru görülmemiştir.

4-Velayet düzenlemesine gelince; çocukla ana ve baba yararının çatışması halinde, çocuğun yararına üstünlük tanınması gereklidir. Çocuğun yararı ise; çocuğun bedensel, fikri ve ahlaki bakımdan en iyi şekilde gelişebilmesi ve böyle bir gelişmenin gerçekleştirilmesi için, çocuğa sosyal, ekonomik ve kültürel koşulların sağlanmış olmasıdır. Çocuğun bu konulardaki üstün yararını belirlerken; çocuk yetişkin biri olmuş olsaydı, kendisini ilgilendiren bir olayda, kendi yararı için ne gibi bir karar verebilecekti ise, çocuk için karar veren makamındaki kişinin de aynı yönde karar vermesi gerekir; yani çocuğun farazi düşüncesi esas alınacaktır.

Velayet kamu düzenine ilişkin olup, re’sen araştırma ilkesi geçerlidir. Bu nedenle, yargılama sırasında meydana gelen gelişmelerin bile göz önünde tutulması gerekir.

Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesinin 12. maddesi ile Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi'nin 3 ve 6. maddeleri, iç hukuk tarafından yeterli idrake sahip olduğu kabul edilen çocuklara, kendilerini ilgilendiren davalarda görüşlerini ifade etmeye olanak tanınmasını ve görüşlerine gereken önemin verilmesi gerektiğini öngörmektedir. Çocukların üstün yararı gerektirdiği takdirde görüşlerinin aksine karar verilmesi mümkündür. Velayet hususu, çocukları ilgilendiren konuların en başında gelir.

Mahkemece, ortak çocuk Yuşa’nın velayeti davacı-karşı davalı babaya verilmişse de; ortak çocuk Yuşa’nın idrak çağına geldiği de gözetilerek anne-baba yanındaki barınma ve yaşama koşullarını değerlendirir içerikte özellikle anne-baba ortamında görüşülüp beyanı alınarak sosyal inceleme raporu alınması ve tüm deliller birlikte değerlendirilip, ebeveynlerinden hangisi yanında kalmasının çocuğun menfaatine olacağı tespit edilip sonucuna göre karar verilmek üzere hükmün bozulması gerekmiştir.