Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2021/2777 K.2021/3495

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı baba tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı hala, davalı baba ...’in annesi ölen ...doğumlu çocuğunun velâyet sorumluluğunu taşıyamadığını, çocuğa doğumu anından itibaren kendisi tarafından bakıldığını iddia ederek velâyetin babadan kaldırılması için işbu davayı açmış ve mahalli mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulü ile velâyetin kaldırılmasına ve kararın kesinleşmesimi müteakip çocuğa vasi atanması için ihbarda bulunulmasına karar verilmiştir. Davalı baba, 11/9/2015 tarihli mahalli mahkeme hükmüne karşı temyiz başvurusunda bulunarak, koşullarının değişmesi nedeniyle çocuğun bakım sorumluluğunu üstelenebildiğinden bahisle, kararın bozulmasını talep etmiştir.

Velâyet düzenlenirken göz önünde bulundurulması gereken temel ilke, “Çocuğun üstün yararı"dır (Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme m.3. Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi m.1. TMK m. 339/1, 346/1. Çocuk Koruma Kanunu m.4/b). Çocuğun üstün yararı belirlenirken onun bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlaki ve toplumsal gelişiminin sağlanması amacının gözetilmesi gereklidir.

Ana ve babanın yararları, ahlaki değer yargıları, sosyal konumları gibi durumları çocuğun üstün yararını etkilemediği ölçüde göz önünde tutulur. Velâyet düzenlemesi kamu düzenine ilişkin olup, re'sen araştırma ilkesi geçerlidir. Bu nedenle, yargılama sırasında meydana gelen gelişmelerin dahi göz önünde bulundurulması gerekir. Tarafların davayı kabulü de tek başına hukuki sonuç doğurmaz.

Mahalli mahkeme kararının verildiği 11/9/2015 tarihinden günümüze kadar uzun bir zaman geçmiş olması, bu süreçte çocuğun bakım sorumluluğunun kim tarafından ve ne şekilde yerine getirildiğinin dosya kapsamı ile anlaşılamaması ve süreç içinde çocuğun idrak çağına geldiğinin anlaşılması karşısında; mahkeme tarafından çocuğun velâyeti konusunda yeniden uzman raporu alınarak ve idrak çağına gelmiş olan çocuğun mahkeme huzurunda bizzat dinlenilerek; tüm delillerle birlikte değerlendirilip çocuğun üstün yararı doğrultusunda yeniden karar verilmek üzere hükmün bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.