Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2021/5929 K.2022/2740

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm kayyım tarafından yargılama gideri ve vekâlet ücreti yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava, soybağının reddi istemine ilişkindir. Davacı, nüfusta kayden çocuğu olarak görünen ..., ... ve ...’nin babası olmadığını ileri sürerek soybağının reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Mahkemece, adli tıp kurumu raporu ile sabit olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Koca tarafından açılan soybağının reddi davası Türk Medeni Kanunu m. 286 gereğince ana ve çocuğa karşı açılır.

Dava konusu olan hak, birden fazla kişi arasında ortak olup da bu hukuki ilişki hakkında mahkemece bütün ilgililer için aynı şekilde ve tek bir karar verilmesi gereken hâllerde dava arkadaşlığının maddi bakımdan mecburi olduğunun kabulü gerekir.

Diğer bir ifadeyle, bir hakkın birden fazla kişi tarafından birlikte veya birden fazla kişiye karşı kullanılmasının zorunlu olduğu hâllerde, bu hak dava konusu edildiği zaman o hakla ilgili birden fazla kişi zorunlu dava arkadaşı durumundadır. Dava arkadaşlığının hangi durumlarda mecburi olduğu maddî hukuka göre belirlenir. Zorunlu dava arkadaşlığında; dava arkadaşları arasındaki ilişki çok sıkı olduğundan, bunlar davada birlikte hareket etmek durumundadırlar.

Mahkeme ise dava sonunda zorunlu dava arkadaşlarının hepsi hakkında aynı ve tek bir karar verecektir. Zorunlu dava arkadaşlığında dava konusu olan hak tektir (HGK 03.10.2019 tarih, 2017/11-415 Esas-2019/989 Karar sayılı kararı).

Soybağının reddi davasında çocuklar ve ana arasında zorunlu dava arkadaşlığı olduğu ve bu davanın açılmasına yaşı küçük çocukların açılmasına sebep olmadığı hususları bir arada değerlendirildiğinde çocuklar aleyhine olacak şekilde yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmemiştir. Ne var ki bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hükmün bu yönden düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir (HUMK m. 438/7).