Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2022/2820 K.2023/2382

Taraflar arasındaki mal rejiminin tasfiyesinden kaynaklanan alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Kararın davacı kadın vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı kadın vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı kadın vekili dava dilekçesinde; davalının taşınmazlardan ve menkul mal iratlarından 01.01.2002 tarihinden bu yana elde ettiği ve edinilmiş mal kapsamında olan tüm değer artışlarının ve başka edinilmiş mallarının da hali hazır durumunun tespitinin yapılmasını, tespiti yapılan tüm bu değerlerin/bu mallarının da boşanma davasının karar tarihinin tasfiye anı olarak kabul edilmesi ile tasfiyesini, ortaya çıkan değerin ½'sinin boşanma davasının açılış tarihi itibarıyla işleyecek gecikme faizleri ile birlikte müvekkiline nakit olarak ödenmesini, bu kapsamda olmak üzere,

fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere şimdilik 10.000.000,00 TL'nin davalıdan tahsilini, bu davayı 10.000.000,00 TL değerde açtıklarını, ancak müvekkilinin 2.500.000,00 TL yönünden nispi harcı yatırabildiğinden bu miktarın dışındaki 7.500.000,00 TL yönünden adli yardımdan yararlandırılmasını tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı erkek vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1. İlk Derece Mahkemesince 05.05.2017 tarihli ara karar ve tensip tutanağıyla, davacı vekilinin dava dilekçesinde 10.000,000,00 TL katılma alacağı talebinde bulunduğu, bu talebe yönelik 42.693,75 TL peşin harcı yatırdığı, kalan 128.081,25 TL peşin harcın adli yardımdan karşılanmasına talep ettiği, ancak davacı vekilinin adli yardım talebinin ekine müvekkilinin ekonomik durumuna ilişkin herhangi bir belge sunmadığı, dosya kapsamında alınan TAKBİS sorgulama sonucu davacı adına kayıtlı bir adet taşınmaz ve araç takyidat bilgisi sorgulama sonucu iki adet araç bulunduğu gerekçesiyle davacı vekilinin adli yardım talebinin reddine karar verilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesince 16.07.2020 tarihli 11 nolu celsede verilen ara kararla, davacı vekilinin dava açarken dava değerini 10.000.000,00TL olarak gösterdiği, 2.500.000,00TL'lik kısmının harcını yatırdığı, 7.500.000,00TL'lik kısmı için adli yardım talebinde bulunduğu, adli yardım talebinin tensip tutanağı 3 nolu ara kararı uyarınca reddine karar verildiği, ancak davacı vekiline 128.081,25 TL'lik eksik harcı tamamlaması için kesin süre verilmediği,

128.081,25TL peşin harç noksanlığını tamamlaması için davacı vekiline 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun (492 sayılı Kanun) 30 uncu ve 32 nci maddeleri ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 120 nci maddesi uyarınca 2 haftalık kesin süre verilmesine, aksi taktirde davası ile ilgili olarak yargılama yapılmayacağı ve dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verileceğinin ihtarına karar verilmiştir.

3. İlk Derece Mahkemesince 22.10.2020 tarihli 12 nolu celsede verilen ara kararla, geçen celse 1 numaralı ara karar uyarınca davacı vekiline yapılan ihtara rağmen harcın ikmal edilmediği anlaşılmakla dosyanın süresi içinde harcı yatırılarak yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir.

4. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda başlıkta tarih ve sayısı belirtilen kararı ile de, davanın 6100 sayılı Kanunu'nun 150 nci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı kadın vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı kadın vekili istinaf dilekçesinde.

10.000.000,00 TL dava değeri belirtilerek açılan davada 2.500.000,00 TL için nispi harcı yatırdıklarını, 7.500.000,00 TL için adli yardım talebinde bulunduklarını, Mahkemece taleplerinin reddedildiğini, eksik harç için iki haftalık kesin süre verildiğini, davanın işlemden kaldırılacağının ihtar edildiğini, belgelendirdikleri 7.500.000,00 TL'nin harcı için adli yardım taleplerinin reddedildiğini, davanın açılışında harcı ödenen 2.500.000,00 TL'lik kısım ayrılmadan davanın tamamının işlemden kaldırılması ve davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinin hatalı olduğunu, ihtaratın harcı ödenen 2.500.000,00 TL'lik talebi kapsayamayacağını,

müvekkili lehine yoksulluk nafakasına hükmedildiğini, yeni adli adli yardım talebi hakkında karar verilmeden ve harcı yatırılan tutar hakkında işlemden kaldırma ve davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda başlıkta tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, dava dosyası içeriğine, dosyadaki yazılara göre, eksik harcın tamamlanmaması nedeniyle işlemden kaldırılan dosyadaki eksik harcın yatırılarak 6100 sayılı Kanun'un 150 nci maddesinde belirtilen süre içerisinde yenilenmediği, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine yönelik kararın yerinde olduğu belirtilerek başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı kadın vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı kadın vekili temyiz dilekçesinde.

10.000.000,00 TL dava değeri belirtilerek açılan davada 2.500.000,00 TL için nispi harcı yatırdıklarını, 7.500.000,00 TL için adli yardım talebinde bulunduklarını, Mahkemece taleplerinin reddedildiğini, eksik harç için iki haftalık kesin süre verildiğini, davanın işlemden kaldırılacağının ihtar edildiğini, belgelendirdikleri 7.500.000,00 TL'nin harcı için adli yardım taleplerinin reddedildiğini, davanın açılışında harcı ödenen 2.500.000,00 TL'lik kısım ayrılmadan davanın tamamının işlemden kaldırılması ve davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinin hatalı olduğunu, ihtaratın harcı ödenen 2.500.000,00 TL'lik talebi kapsayamayacağını,

müvekkili lehine yoksulluk nafakasına hükmedildiğini, yeni adli adli yardım talebi hakkında karar verilmeden ve harcı yatırılan tutar hakkında işlemden kaldırma ve davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek hükmün bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinin usulüne uygun olup olmadığı, harcı yatırılan miktar yönünden davanın açılmamış sayılmasına karar verilip verilemeyeceği noktasında toplanmaktadır. Dava, mal rejiminin tasfiyesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Kanunu'nun 107 ... maddesi, 150 nci maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri; 492 sayılı Kanun'un 30 uncu ve 32 nci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı kadın vekilinin bozma kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3.6100 sayılı Kanun'un 107 ... maddesinin birinci fıkrasında, davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabileceği düzenlenmiştir.

4.6100 sayılı Kanun'un 107 ... maddesinin ikinci fıkrasında da, karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesi mümkün olduğunda, hâkim tarafından tahkikat sona ermeden verilecek iki haftalık kesin süre içinde davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın talebini tam ve kesin olarak belirleyebileceği; aksi takdirde dava, talep sonucunda belirtilen miktar veya değer üzerinden görülüp karara bağlanacağı düzenlenmiştir.

5.O halde, belirsiz alacak davası açılması hâlinde, alacaklı, tüm miktarı belirtmese dahi, davanın başında hukukî ilişkiyi somut olarak belirtmek ve tespit edebildiği ölçüde de asgarî miktarı göstererek davayı açabilecek, miktar ya da değerin tespit edildiği anda, alacaklının iddianın genişletilmesi yasağından etkilenmeksizin talebini artırabilecektir.

6.Bu ilke ve açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; davacı kadın vekilinin dava dilekçesinde, davalının edinilmiş mallarının tespitini, mal rejiminin tasfiyesi ile ortaya çıkan değerin ½'sinin müvekkiline ödenmesi talebiyle şimdilik bir dava değeri gösterilmek suretiyle alacak davası açtığı anlaşılmakla; dava, belirsiz alacak davası niteliğindedir. Dava, belirsiz alacak davası niteliğinde açıldığından ve davacının talep sonucunda belirtilen ve harcı yatırılan 2.500.000,00 TL üzerinden yargılama yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, harcı yatırılan talep miktarı yönünden de yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuş bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

1.Davacı kadın vekilinin bozma kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının yukarıda (2) numaralı paragrafta belirtildiği üzere reddine,

2.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3.Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının harcı yatırılan talep miktarı yönünden BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,